Kanserli Hastalara Bakım Veren Aile Bireylerinin Bakım Verme Yüklerinin Yaşam Kalitesine Etkisi.
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nihan Türkoğlu
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, kanser hastalarının bakım vericilerinde bakım verme yükünün yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı-ilişkisel olarak yapılmıştır.Araştırma, 04 Aralık 2009-1 Aralık 2010 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yakutiye Araştırma Hastanesi Kemoterapi Kür Polikliniğinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini verilen tarihler arasında hastanenin Kemoterapi Kür Polikliniğine gelen hastaların bakım vericileri oluşturmuştur (N=190). Evrenin tümü araştırma kapsamına alındığı için örnekleme yöntemine başvurulmamıştır.Araştırmanın yapılabilmesi için Erzurum İl Sağlık Müdürlüğü Etik Kurulu'ndan ve Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Yakutiye Araştırma Hastanesi'nden resmi izinler alınmıştır. Araştırma verileri bakım verici bireylerden onay alındıktan sonra araştırmacı tarafından anket yöntemiyle toplanmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan bakım verici bireylere ait 22 sorudan oluşan bakım vericileri tanıtıcı bilgi formu, hasta bireylere ait 7 sorudan oluşan hasta bireyi tanıtıcı bilgi formu, Zarit, Reever ve Bach-Peterson tarafından geliştirilen Bakım Verme Yükü Ölçeği (Burden Interview), Weitzner ve ark. tarafından geliştirilen Bakım Vericilerin Yaşam Kalitesi Ölçeği (Kanser) kullanılarak toplanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 11.5 paket programında, yüzdelik dağılım, ortalama, Kruskal Wallis, Mann Withney-U, Independent-Samples t Test, One-Way ANOVA, Pearson Korelasyon Analizi, Linear ve Binary Lojistik Regresyon Analizi kullanılmıştır.Araştırmaya katılan bakım vericilerin Bakım Verme Yükü Ölçeği puan ortalamasının 36.65±11.21 olduğu ve bakım vericilerin tanıtıcı özelliklerinden, hastalığa ilişkin özelliklerinden ve yaşadıkları sorunlardan bazı değişkenlere göre bakım verme yükü ölçeği puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).Bakım Vericilerin Yaşam Kalitesi Ölçeği puan ortalamasının 81.40±17.25 olduğu ve bakım vericilerin tanıtıcı özelliklerinden, hastalığa ilişkin özelliklerinden ve yaşadıkları sorunlardan bazı değişkenlere göre yaşam kalitesi ölçeği puan ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05).Çalışmada bakım verme yükü ve yaşam kalitesi arasında negatif bir ilişki olduğu; bakım verme yükü arttıkça yaşam kalitesi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu saptanmıştır (p<0.001). Bakım vericilerin bakım verme yüklerinin yaşam kalitesine etkisi incelendiğinde; bakım verme yükü değişkeninin yaşam kalitesi toplam varyansının % 60'ını açıkladığı, bakım verme yükü değişkeninin yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu belirlenmiştir.Sonuç olarak; bakım vericilerin bakım verme yüklerinin, tanıtıcı ve bakım vermeye ilişkin özelliklerinin ve yaşadıkları sorunların yaşam kalitesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bakım vericilere bakım vermeye yönelik eğitim verilerek, destek sağlanması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Kanser, Bakım Verici, Bakım Verme Yükü, Yaşam Kalitesi