Oral Hijyen Eğitimi Uygulamalarında Bilişsel Yöntem ve Hipnozun (Pozitif Telkin Teknikleri) Etkinlik Düzeylerinin Karşılaştırılması

Ozan Barış Aydın

Oral Hijyen Eğitimi Uygulamalarında Bilişsel Yöntem ve Hipnozun (Pozitif Telkin Teknikleri) Etkinlik Düzeylerinin Karşılaştırılması

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ozan Barış Aydın

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sera DERELİOĞLU

Özet:

Bu tez çalışmamızda oral hijyen eğitimi uygulamaları kapsamında katılımcılara kazandırılması arzu edilen bilgi ve alışkanlıkların slayt gösterisi kullanılarak aktarılmaya çalışıldığı bilişsel yöntem ile benzer içeriğin hipnotik durumda telkinlerle aktarılmaya çalışıldığı hipnoz yönteminin plak ve gingival indeks üzerindeki etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu çalışma randomize kontrollü müdahale (intervention) çalışmasıdır. Çalışmamıza yaşları 10 – 14 (min 10, max 14) arasında, yaş ortalamaları 12.56 ± 0.85 olan 65 erkek ve 64 kız olmak üzere 129 katılımcı dahil edilmiştir. Başlangıç muayene ve ölçümlerinin ardından katılımcılar randomize olarak 3 gruba ayrılmıştır. Negatif kontrol grubu olarak belirlenen Kontrol (G0) grubuna herhangi bir eğitim verilmemiştir. Bilişsel yöntem grubuna (G1) slayt gösterisi eşliğinde 20 dakikalık oral hijyen ve fırçalama eğitimi verilmiştir. Hipnoz yöntemi (G2) grubuna ise hipnotik mayalama işleminin ardından grup hipnozu uygulanmış ve hipnoz esnasında G1'e slayt gösterisinde aktarılan bilgiler 20 dakikalık hipnoz esnasında telkin edilmiş, fırçalama eğitimi ile birlikte post hipnotik telkinler verilmiştir. Başlangıç, 1. ve 3. ay muayeneleri gerçekleştirilmiş, başlangıç muayenesinde sosyal, tıbbi ve dental anamnez ile ilgili ayrıntılı bilgiler kaydedilmiştir. Muayene sonrası elde edilen verilerden DMF-T, DMF-S, OHI-S kalkulus ve plak indeksleri, gingival indeks değerleri hesaplanmıştır. 1. ve 3. ay kontrollerinde plak ve gingival indeks değerlendirilmesine yönelik ölçümler gerçekleştirilmiştir. Veri analizinde SPSS v20 programı kullanıldı. İstatistiksel analizler için Kolmogorov Smirnov, One Way ANOVA, Kruskal Wallis, Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U, Wilcoxon, χ², Spearman's Rho korelasyon analizi testleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. Plak indeksi açısından 1. ay kontrolleri başlangıç muayenesi ile karşılaştırıldığında her 3 grupta da istatistiksel açıdan anlamlı bir azalma söz konusu iken, 1. ve 3. ay ölçümleri kıyaslandığında sadece G2'de istatistiksel olarak anlamlı bir azalmanın devamlılığı gözlemlenmiştir (p<0.05). Plak indeksi açısından en fazla azalma miktarı G2'de tespit edilmiştir. Gingival indeks açısından 1. ay kontrolleri başlangıç muayenesi ile karşılaştırıldığında 3 grup için de istatistiksel olarak anlamlı bir azalma söz konusu değil iken 1. ve 3. ay ölçümleri kıyaslandığında G1 ve G2'de istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0.05). Gingival indeks açısından en fazla azalma miktarı G2'de tespit edilmiştir. Bu çalışma sonuçları okul ortamı gibi toplu oral hijyen eğitimi uygulamalarının gerçekleştirildiği durumlarda hipnozun slayt gösterisinin kullanıldığı bilişsel eğitim yöntemine alternatif bir teknik olarak kullanılabileceği fikrini desteklemektedir. Çalışmamızdaki toplu olarak verilen eğitimde kullanılan hipnoz yönteminde, eğitim esnasında verilen bilgilerin, her bir bireyin kendi zihin dünyasında kendine has imajinasyon yeteneği ile modifiye olması sonucu daha uzun süre etkili olduğu düşünülebilir. Anahtar Kelimeler: hipnoz, oral hijyen eğitimi, pozitif telkin,