'Ricâlun fi'ş-Şems' Eserinin Türkçe Çevirisi 'Güneşteki Adamlar'da Geçen Kalıp İfadelerin Dil ve Aktarım Yönünden İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GHADA HUSSEIN HASSAN ELSAYED WAFY
Danışman: Funda Kara
Özet:Çeviri biliminde kaydedilen ilerlemelere rağmen, Arapça ile Türkçe arasındaki çeviri çalışmalarının nicelik ve nitelik açısından halen yeterli düzeyde olmadığı söylenebilir. Söz konusu eksikliğin temel sebebi, Arapça ve Türkçenin birbirinden oldukça farklı gramer yapılarına ve kültürel farklılıklara sahip olmalarıdır. Diller arası çeviriyi kolaylaştırarak özellikle zor metinlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamak, çeviri etkinliğinin niteliğini artırmak için, iki dil arasında gerçekleştirilen karşılaştırmalı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. İşte bu çalışma, böyle bir ihtiyaçtan yola çıkılarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada, Gassan Kanafani'nin Arapça olarak kaleme aldığı Ricâlun fi'ş-Şems adlı eser ile Mehmet Hakkı Suçin tarafından Türkçeye "Güneşteki Adamlar" adıyla çevrilen roman temel inceleme materyali olarak seçilmiş; romandaki Türkçe kalıp ifadeler hem çeviri yöntemleri hem de dilbilgisel yapı açısından incelenmiştir. Arapça-Türkçe çeviri uygulamalarına katkı sağlamayı ve özellikle kalıp ifadelerin aktarımı konusunda çevirmenlere yol göstermeyi amaçlamayan çalışma, üç bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde, kaynak ve hedef metinlerdeki kalıp ifadeler belirlenmiş ve bu ifadelerin çeviri sürecinde geçirdiği değişiklikler karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir. İkinci bölümde, kaynak ve hedef metinde tespit edilen kalıp ifadeler kullanılan çeviri yöntemlerine göre sınıflandırılmıştır. Üçüncü bölümde ise, hedef metindeki kalıp ifadelerin dilbilgisel yapıları çözümlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkçe, Arapça, Kalıp İfadeler, Kalıp Sözler, Gassan Kanafani, Çeviri, Çeviri Yöntemleri, Güneşteki Adamlar, Ricâlun fi'ş-Şems, Roman, Filistin.