Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gazetecilik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HANDAN NUH
Danışman: Besim Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışma, mevsimlik gezici tarım işçilerinin medya kullanım biçimlerine odaklanmaktadır. Eskişehir iline bağlı Alpu ilçesinde yer alan altı mahalle kırsalında yaşayan ve sürekli göç halinde olan mevsimlik gezici tarım işçilerinin medya kullanım alışkanlıkları, sosyoekonomik durumları, eğitim düzeyleri ve kültürel yapıları ile medya tüketim biçimleri etkisi üzerinde durulmaktadır. Bu tezin amacı, mevsimlik gezici tarım işçilerinin medya kullanım biçimlerini irdelemektir. Bu kapsamda, tarım işçilerinin medya tüketim pratiklerini, medya ile etkileşim düzeylerini analiz etmektir. Çalışmada ayrıca Oscar Lewis'in yoksulluk kültürü (culture of poverty) kavramsallaştırması ve Elihu Katz'ın kullanımlar ve doyumlar teorisi üzerinden işçilerin günlük yaşam pratikleri ile ilişkili olarak medya kullanım biçimleri ve bireysel tercih mekanizmaları ele alınması hedeflenmiştir. Bu tezde yöntem olarak nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntemler araştırma deseni benimsenmiştir. Çalışmada, veri toplama tekniği olarak görüşme, gözlem ve anket kullanılmıştır. Örneklem olarak seçilen 18-65 yaş arası 600 yetişkin kadın-erkek mevsimlik gezici tarım işçileri ile açık ve kapalı uçlu sorulardan oluşan yüz yüze anket yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 24 paket programında analiz edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen veriler ki kare testi uygulanarak çapraz tablolar şeklinde yorumlanmıştır. Çalışmanın nitel yöntem ayağında ise 18-65 yaş arası 30 yetişkin mevsimlik tarım işçisi kadın-erkek katılımcılarla derinlemesine mülakat yapılmıştır. Görüşmeler MAXQDA 24 Pro ile analiz edilmiştir. Bu tez çalışmasının sonucunda, mevsimlik gezici tarım işçilerinin sosyokültürel ve ekonomik temelli yaşadıkları yoksunlukların medya kullanım biçimlerini de etkilediği ortaya çıkmıştır. Bilgiye erişim, dijital medya alt yapı eksiklikleri, göçer yaşama pratiklerine bağlı internet kullanım kısıtı, yoksulluk kültürüne bağlı kuşaklar arası aktarılan yoksulluk döngüsü ile medya kullanım biçimleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.