Türk Halk Müziği Repertuvarında Bulunan `Re` Kararlı Eserlerin Müzikal Analizi Üzerine Bir İnceleme”
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türk Mûsikîsi Devlet Konservatuvarı, Müzikoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hüseyin GÜNEY
Danışman: Mehmet Can Pelikoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada öncelikle Türk Müziğinin ayrı kollara ayrılmış olsa da aynı temel unsurlardan oluşup beslendiği gösterilmeye çalışılmış ve Türk Halk Müziği Repertuvarından Re perdesinde (sesinde) karar kılan eserler araştırma yöntemlerinden olan tarama yöntemi ile seçilerek ayrılmıştır. Seçilen eserler makam, usul yönleriyle içerik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Yöntem: Bu çalışmada tarama yöntemi kullanılarak Türk Halk Müziği repertuvarındaki 're' sesinde biten eserler uzman görüşleri alınarak belirlenmiştir. Eserlerin bitiş sesinden yola çıkılarak karar perdesinin 're' sesi olup olmadığı alanda uzman kişilerin fikirlerine başvurularak kararlaştırılmıştır. İçerik analizi yöntemi kullanılarak eserlerin makamları belirlenmeye çalışılmıştır. Makamları belirlenen eserlerin usulleri incelenerek Türk Sanat Müziğinde ve Türk Halk Müziğinde nasıl adlandırılıp sınıflandırıldığı belirlenerek özellikleri ortaya koyulmuştur. Bulgular: Bu bölümde, Türk Halk Müziği repertuvarında bulunan 're' kararlı 169 sözlü eser, 66 sözsüz saz eseri makam ve usulleri bağlamında içerik analizine tabi tutulmuştur. Eserlerin belirlenen yöntemlerle benzerlik gösterdiği makamlar belirlenmiştir. Eserler daha sonra usulleri bağlamında analiz edilmiş ve bulgular yorumlanarak sunulmuştur. Sonuç: Bu çalışmada Türk Halk Müziği repertuvarındaki 're' sesinde karar eden veya biten sözlü ve sözsüz eserlerin tamamı tarama yöntemi ile belirlenmiş, belirlenen eserlerin makamları tablolar halinde sunulmuştur. Söz konusu eserlerin makamları karşılamayanları dörtlü beşlileriyle adlandırılmış, dörtlü beşliyi karşılamayanları ise seyir karakteri ve duyumuna göre benzerlik gösterdiği makam belirtilmiştir. Eserlerin makamlarının çalışma evrenindeki yeri yüzde hesaplarıyla belirtilmiştir. Eserler daha sonra usul bağlamında incelenmiş ve darp – düzüm ilişkisi ile TSM ve THM'deki kullanımları üzerine çıkarımlar yapılmıştır.