Türkçe-Gürcüce el yazması bir lugatçe (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KHATIA KHARATISHVILI
Danışman: Serkan Çakmak
Özet:En geç 1684 yılından önce yazıldığı tespit edilen; Türkçe, Gürcüce ve yer yer İsveççe kelime listeleri ile bazı kelime çekimlerinin yanı sıra Türkçe kısa cümleler ve bunlardan bazılarının Gürcüce tercümelerinin yer aldığı el yazması bir konuşma kılavuzunda yer alan Türkçe malzeme, bu tezin inceleme verisidir. Bahsi geçen el yazması eser, bugün İsveç'teki Uppsala Üniversitesi Carolina Rediviva Kütüphanesinde O Sp. 43 arşiv numarasıyla kayıtlıdır. Üç bölüm ve bir girişten oluşan tez çalışmasının giriş kısmında Türkçe - Gürcüce dil ilişkilerinin kısa tarihi, Türkçe - Gürcüce dil ilişkilerinin yazılı tarihî tanıkları hakkında bilgi verilmiş ve el yazması nüshanın tavsifi yapılmıştır. Tez çalışmasının birinci bölümünde metnin yazım özellikleri, ses özellikleri ve şekil bilgisi detaylı bir surette incelenmiş ve eserin dil bilgisi özellikleri ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde el yazması eserin yalnızca Gürcüce fiiller ve çekimlerinin yer aldığı baş kısımları Gürcü harfleriyle aynen aktarılırken Türkçe malzemenin yer aldığı asıl hacimli kısımlarda ise yalnızca Türkçe çekimli sözcükler, kelimeler ve ibarelerin yazı çevirimi yapılarak çalışmanın metni oluşturulmuştur. Metindeki Türkçe söz varlığı ve çekimli yapılar ise alfabetik olarak çalışmanın üçüncü bölümünde "Dizin" başlığı altında sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lügatçe, Türkçe, Gürcüce, Gramer, Transkripsiyon