TÜRKMENİSTAN EKONOMİSİNDE DOĞAL GAZ VE PAMUĞUN ÖNEMİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHRI ESHIYEVA

Danışman: Ziya Çağlar Yurttançıkmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkmenistan ekonomisinde doğal gaz ve pamuk gelirinin önemini ele almaktadır. Türkmenistan 1991 yılında bağımsız bir devlet olmuş ve bağımsızlığını kazandıktan sonra piyasa odaklı ekonomi politikası izlemektedir. Fazlaca enerji rezervinin bulunmasından dolayı maden sektörleri ve özellikle doğal gaz sektörü Türkmenistan'ın yüksek ve istikrarlı büyümesinde öneli bir yer tutmaktadır. Türkmenistan pamuk endüstrisinde de dünyada önemli paya sahiptir. Bu kapsamda çalışmada doğalgaz ve pamuk gelirlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemek maksadıyla 1992-2021 yıllarına ait ekonomik büyüme, doğalgaz gelirleri, pamuk gelirleri ve gayri safi sabit sermaye birikimi verileri kullanılmıştır. Kullanılan değişkenlerin tanımlayıcı istatistik bilgileri, ADF birim kök testi, Eş bütünleme testleri ve Granger nedensellik testi kullanılarak analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, doğalgaz gelirindeki bir birimlik artış hasıla üzerinde 0.23 lük bir artışa sebep olmaktadır. Sabit sermaye birikimindeki bir birimlik artış ise hasıla üzerinde 0.42 birimlik artışa neden olduğu görülmüştür. Yapılan nedensellik testi sonuçları da Türkmenistan hasılası ile sermaye birikimi, doğalgaz ve pamuk gelirinin arasında nedensel ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur.