İrbesartan Etkin Maddesinin Plazma ve Farmasötik Preparatlarda Miktar Tayini
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İbrahim TURGUT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İrbesartan Etkin Maddesinin Plazma ve Farmasötik Preparatlarda Miktar Tayini Amaç: Çalışmada, tansiyon rahatsızlığı tedavisinde kullanılan ilaçlardan biri olan irbesartan etkin maddesinin farmasötik preparatlarda ve insan plazmasında miktar tayinine yönelik spektroflorometrik ve kromatografik yöntemlerin geliştirilip, geçerlilik testlerinin yapılması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: 1 mg/mL derişimde metanolde hazırlanan irbesartan stok çözeltisi 0.01 M HCl çözeltisi (pH:2) ile seyreltilerek 10-300 ng/mL derişim aralığında standart çalışma çözeltileri hazırlanarak spektrumları alındı ve spektroflorometri çalışma parametreleri belirlendi. Aynı şekilde 5-2000 ng/mL derişim aralığında irbesartan standart çalışma çözeltileri hazırlandı. Bu çözeltilerin HPLC-FLD kromatogramları alınarak yöntem çalışma parametreleri belirlendi. Daha sonra geliştirilen yöntemler valide edildi. Geliştirilip valide edilen yöntemler ile farmasötik preparatlarda ve eklenmiş insan plazmasında irbesartan miktar tayinleri gerçekleştirildi. Bulgular: Spektroflorometrik yöntemin 10-300 ng/mL derişim aralığında doğrusal, güniçi ve günler arası doğruluk (bağıl hata) değeri 8.0'dan ve kesinlik (bağıl standart sapma) değerinin 2.0'dan düşük, LOQ değeri 10 ng/mL, LOD değeri ise 3 ng/mL olarak belirlendi. HPLC-FD yönteminin ise 5-2000 ng/mL derişim aralığında doğrusal, doğruluk (bağıl hata) değeri %7.5'ten ve kesinlik (bağıl standart sapma) değerinin %4.5'ten düşük olduğu, LOQ değerinin 5 ng/mL ve LOD değerinin ise 2 ng/mL olarak tespit edildi. Her iki yöntemin hem farmasötik preparat ve plazma için ortalama geri kazanım değeri yaklaşık 98.55 olarak belirlendi. Geliştirilip geçerlilik testleri yapılan yöntemler iki farklı ilaç müstahzarına (Karvezide ve Co-İrda) başarıyla uygulandı. Sonuç: İrbesartan etkin maddesinin plazma ve farmasötik preparatlarda miktar tayinine yönelik uygulanan kromatografik ve spektroflorometri yöntemlerin basit, hızlı, hassas olduğu ve farmasötik preparatların kalite kontrol çalışmalarında ve insan plazmasında in-vitro çalışmalarda uygulanabilir olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: HPLC, irbesartan, spektroflorometri