Askeri Harcamalar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelere Yönelik Bir Analiz

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HALİME DAĞTEKİN

Danışman: Özge Buzdağlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Askeri harcamalar ve ekonomik büyüme ilişkisi, Benoit'in çalışmasından beri önemli ve farklı görüşlerin meydana getirdiği bir araştırma konusu olmuştur. Çalışmalarda farklı ülke grupları, farklı analiz yöntemleri kullanılmış; sonuçlarda büyük kutuplaşmalar meydana gelmiştir. Soğuk savaş sonrasında milli güvenlik konusunun önemi artmış ve ülkelerin kamu harcamaları arasında askeri harcamaların yüksek paylar aldığı görülmüştür. Bu çalışmada 1992-2022 dönemi ele alınarak 18 gelişmiş ve 19 gelişmekte olan ülke için askeri harcamaların, ekonomik büyüme, jeopolitik risk endeksi (GPR) ve demokrasi endeksi (DI) ile ilişkisi panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. CS-ARDL analizi sonucunda hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde askeri harcamalar ve ekonomik büyüme arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Gelişmiş ülkelerde askeri harcamalar, GPR ve DI arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Gelişmekte olan ülkelerde askeri harcamalar ve GPR arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlenirken, askeri harcamalar ve DI arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) nedensellik testi sonucuna göre gelişmiş ülkelerde GPR'den askeri harcamalara doğru bir nedenselliğin olduğu sonucuna ulaşılmış, gelişmekte olan ülkelerde ise nedensellik ilişkisi tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Askeri Harcamalar, Ekonomik Büyüme, Gelişmiş Ülkeler, Gelişmekte Olan Ülkeler, Jeopolitik Risk Endeksi, Demokrasi Endeksi, CS-ARDL