Erzurum ve çevresindeki karaciğer sirozu hastalarında osteoporoz sıklığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK MENEKŞE
Danışman: Ömer TOPDAĞI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Karaciğer sirozu hastalarında osteoporoz sıklığının sağlıklı popülasyona göre artıp artmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Karaciğer sirozu tanılı 50 hasta ve benzer yaş grubundan sağlıklı 50 kişiye DEXA (dual enerjili x ışını absorbsiyometrisi) testi uygulandı ve L1-L4 T skorları tespit edildi. Ayrıca tüm hastalara ait yaş, cinsiyet, hastalık etiyolojisi, gelişen komplikasyonları, Child-Pugh skoru, sodyum ile düzeltilmiş MELD (Model for End-stage Liver Disease) skoru, serum D vitamini ve düzeltilmiş serum kalsiyum düzeyleri toplandı. Elde edilen tüm veriler Microsoft Excel 2013 programına kaydedildi. Verilerin analizinde SPSS (Statictical Package for Social Sciences) 20,0 istatistik programı kullanıldı. SPSS'de Kolmogorov-Smirnov testi ile grup dağılımlarının normal olduğu görüldü. Daha sonra Student's t-test ile hasta ve kontrol grubunun verileri analiz edildi. Bulgular: Karaciğer sirozlu hasta grubuna dahil edilen 50 hastanın 32'si (%64) erkek, 18'i (%36) kadındı. Kontrol grubuna dahil edilen 50 hastanın ise 15'i (%30) erkek, 35'i (%70) kadındı. Yaş ortalaması karaciğer sirozlu grupta 58,18 ± 10,67 ve kontrol grubunda 59,82 ± 11,54 olarak bulundu. VKİ (vücut kütle indeksi) ortalaması karaciğer sirozlu hasta grubunda 27,62 ± 3,65 kg/m2 iken kontrol gubunda 29,46 ± 5,26 kg/m2 olarak bulundu. Karaciğer sirozu tanılı hasta grubu etiyolojik açıdan incelendiğinde 20 (%40) hastanın kronik HBV (hepatit B virüsü) enfeksiyonuna bağlı olduğu, 13 (%26) hastanın kriptojenik olarak kabul edildiği, 4 (%8) hastanın kronik HCV (hepatit C virüsü) enfeksiyonuna bağlı olduğu, 4 (%8) hastanın NASH (nonalkolik steatohepatit)'e bağlı olduğu, 3 (%6) hastanın otoimmün hepatite bağlı olduğu, 2 (%4) hastanın primer biliyer kolanjiopatiye bağlı olduğu, 2 (%4) hastanın kardiyak hastalığa bağlı olduğu, 1 (%2) hastanın hemokromatozis hastalığına bağlı olduğu ve 1 (%2) hastanın Wilson hastalığına bağlı olduğu görüldü. DEXA testinde T skorları ortalaması hasta grubunda -1,58 ± 1,44 SD (standart sapma)ve kontrol grubunda -1,01 ± 1,32 SD olarak hesaplandı. Sonuç: Gruplar arasında cinsiyet ve yaş açısından istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi. VKİ açısından karşılaştırıldığında kontrol grubunda karaciğer sirozlu gruba göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükseklik bulundu (P=0,045). Karaciğer sirozlu grup etiyolojik açıdan incelendiğinde en sık sebep 20 (%40) hasta ile kronik HBV enfeksiyonu olarak tespit edildi. DEXA testi T skorları açısından karşılaştırıldığında karaciğer sirozlu hasta grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düşüklük saptandı (P=0,045). Karaciğer sirozunun osteoporoz gelişimi için bir risk faktörü olduğu ve bu hastaların osteoporoz açısından takip edilmesi gerektiği sonucu çıkartıldı. Anahtar Kelimeler: Karaciğer sirozu, osteoporoz, kronik hepatit B enfeksiyonu.