Hannâ Mîne'nin Şerefu Kâti'i Tarîk Adlı Romanının Teknik Yönden İncelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜRÜVVET KOÇAK

Danışman: Hayati Öncel

Özet:

Yüksek lisans tezi olarak hazırladığım bu araştırmada, modern Arap edebiyatında hatrı sayılır bir yeri olan; Suriye edebiyatına dilsel, sanatsal, biçimsel, biçem ve düşünsel açıdan yön vermiş; Arap edebiyatının " İlk deniz romancısı" sıfatıyla anılan Hanna Mine'nın içinde bulunduğu coğrafyanın sosyo-kültürel yapısıyla biçimlenen edebî kimliği, eserleri, eserlerinin ana temaları ve bunları nasıl işlediği (üslup ve bakış açısı bağlamında) ile çalışmamızda örnek olarak seçilen. Şerefu kati'u tarik/Haydutun Şerefi adlı romanın çevirisi ile romanın incelemesi bulunmaktadır. Bu çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazarın doğup büyüdüğü coğrafya olan Ortadoğu özelinde Suriye romanı hakkında türsel, anlamsal ve anlatımsal bağlamda bilgi verilmiştir. Birinci bölümde, yazarın hayat hikâyesi kişisel ve edebî yönden değerlendirilmiş; kişisel yaşamının edebî kimlik ve bakışını biçimlendirmedeki rolü, bunların eserlerine tema, dil ve anlatım açısından nasıl yansıdığı incelenmiş, edebiyat dünyasına katkıları, kişisel kazanımları ve aldığı ödüllerden söz edilmiştir. İkinci bölümde, Şerefu kati'u tarik/Şerefli Bir Haydut adlı romanı 'roman tahlili' bağlamında incelenmiştir. Tahlilde klasik tahlil adımları öncelenmiş, yirmi bir bölümden oluşan roman, olayların akışına uygun olarak kurgunun temelinde yer alan 'yol hikâyesi'ne uygun değerlendirilmiştir. Ardından romanda yer alan kahramanlar, temel ve yan karakterler olarak değerlendirilirken, sırasıyla romanın zaman, mekân özellikleri, seçilen anlatıcı ve bakış açısı ile romanda öne çıkan anlatım teknikleri ve romanın üslubu üzerine konuşulmuştur. V Bu çalışma, sonuç bölümü, romanın Türkçeye çevirisi ve faydalanılan kaynakların gösterildiği bir kaynakça ile tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Arap Edebiyatı, Suriye Romanı, Deniz romancısı, Hanna Mine