ROMATOİD ARTRİT ÖN TANILI HASTALARDAKİ ANTİ-CCP DÜZEYLERİNİN DİĞER İMMÜNOLOJİK VE İNFLAMATUAR BELİRTEÇLERLE BİRLİKTE RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PELİN GÜNER DEMİR

Danışman: Muhammet Hamidullah Uyanık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Romatoid Artrit Ön Tanılı Hastalardaki Anti-CCP Düzeylerinin Diğer İmmünolojik ve İnflamatuar Belirteçlerle Birlikte Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi Amaç: Romatoid artrit (RA) hastalarında erken tanı birçok hastalıkta olduğu gibi hastalığın seyri ve hastanın yaşam kalitesi için oldukça önemlidir. Klinik tablo ile bazı testler RA tanısı koymaya yardımcı olmaktadır. RA tanısında RF, CRP ve sedimentasyon gibi parametreler değerli olsa da tanının konmasında tek başlarına yeterli olmamaktadır. Bu çalışma ile romatoid artrit ön tanısı almış hastaların anti-CCP düzeylerinin, RF, ANA, gibi belirteçler ve CRP, sedimentasyon, WBC gibi inflamatuar markerler ile ilişkisini birlikte değerlendirmesi ve aralarındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamızda Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesinde 01.01.2023-01.04.2024 tarihleri arasında romatoid artrit ön tanısı almış hastaların Anti-CCP düzeyleri ile diğer immünolojik ve inflamatuar belirteçlerle birlikte retrospektif olarak değerlendirilmiştir. RA klinik bulguları şüphesiyle başvuran hastaların laboratuvar verilerinden anti-CCP düzeyleri RF, ANA, CRP, sedimentasyon düzeyleri ile WBC (lökosit sayısı bakımından normal değerler üzerindekiler) karşılaştırılmış, veriler istatiksel olarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular: Yapılan istatiksel çalışmada anti-CCP düzeylerine göre gruplandırılan hastaların diğer parametreler açısından dağılımları incelendiğinde ANA pozitiflik oranının anti-CCP pozitif hastalarda (%86.2 n=81) anti-CCP negatif hastalara (%50.0 n=52) göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (χ²=29.293; p=0.000). Benzer şekilde, RF pozitiflik oranı da anti-CCP pozitif grubunda (%79.5 n=190) anti-CCP negatif grubuna (%18.3 n=31) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (χ²=149.132; p=0.000). CRP, sedimentasyon ve WBC (lökosit sayısı bakımından sınır değerler üzerindekiler) düzeyleri açısından ise anti-CCP negatif ve pozitif gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (CRP için p=0.442, sedimentasyon için p=0.223, WBC için p=0.1375). Sonuç: Anti-CCP pozitifliği, ANA ve RF ile güçlü şekilde ilişkilidir. Anti-CCP pozitif hastalarda otoimmün aktivitenin ve romatizmal belirteçlerin daha belirgin olduğunu fakat inflamatuar belirteçler (CRP, ESR, WBC) açısından anlamlı bir ilişki olmadığını tespit ettik. Anahtar Kelimeler: Anti-CCP, CRP, romatoid artrit, romatoid faktör