Bitki gelişimini teşvik eden bakterilerin domateste verim ve bitki sağlığı üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERAP FIRAT ORAL

Danışman: Recep Kotan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyada en çok üretilen, tüketilen ve ticareti yapılan sebzelerin başında gelen domateste birçok fungal, viral ve bakteriyel hastalık etmenleri ürünün yetiştiriciliği sırasında çok ciddi verim kayıplarına sebep olmaktadır. Bitkisel üretimde kullanılan kimyasal pestisitlerin ve kimyasal gübrelerin ise çevreye ve insan sağlığına verdikleri zararlardan dolayı alternatif yöntemler üzerinde durulmaktadır. Bu alternatif yöntemler içerisinde bitki gelişimini teşvik eden bakterilerin önemi hergeçen gün artmaktadır. Erzurum ili Uzundere ilçesinde yapılan bu çalışmada; bitki gelişimini teşvik ettikleri ve/veya bazı bitki patojeni funguslara karşı antifungal özelliğe sahip oldukları bilinen toplam 6 bakteri izolatı (Bacillus megaterium (TV-60D, TV-87A, TV-91C, KBA-10), Pantoea agglomerans (RK-92) ve Hafnia alvei (TV-34A)) kullanılmıştır. Bu bakteriler daha önce yapılan çeşitli çalışmalarda; yabani ve kültür bitkilerinin toprak altı veya toprak üstü aksamlarından izole edilerek, yağ asit metil esterleri profillerine göre tanılanmıştır. Çalışmada kullanılan bu bakteri izolatlarının Alternaria alternata, Fusarium solani, Sclerotonia sclerotiorum, Penicillium digitatum, Penicillium italicum ve Pythium deberyanum' un fungal disk gelişimi üzerine etkileri test edilmiş, sera koşullarında domates bitkisinin kök ve toprak üstü aksamına uygulanarak bazı vejatatif bitki gelişim parametreleri, verim, meyvede çatlama ve bitki sağlığı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bazı uygulamaların kontrole göre bitki boyu, çiçek sayısı, meyve sayısı, meyve ağırlığı, meyve çapı, meyve yüksekliği, bitkinin yaş ve kuru kök ve gövde ağırlığı gibi parametrelerde istatistikî olarak önemli bulunan artışlara sebep olduğu gözlenmiştir. Özellikle B. megaterium KBA-10 uygulamasının meyvede çatlama oranında ve genel hastalık şiddetinde ciddi bir azalmaya sebep olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; bu çalışmada kullanılan bakteri formülasyonlarından bitki gelişim parametreleri açısından P. agglomerans RK-92 ve B. megaterium TV-91C'nin; genel hastalık kontrolü açısından ise B. megaterium KBA-10 uygulamalarının domates yetiştiriciliğinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.