Molla nurullah godişkî'nin hayatı, eserleri ve ilahî aşk anlayışı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CESİM YILDIZ
Danışman: Osman Nuri Karadayı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geçmişten günümüze değin Bitlis'te ilmî ve tasavvufî faaliyetler medreselerde sürdürülmüştür. Molla Nurullah Godişkî bu kurumlardan biri olan Nakşibendî-Hâlidî merkezli Ohin Medresesi ve Dergâhı müntesiplerinden biridir. Bu medresenin başmüderrisi ve aynı zamanda postnişîni olan Şeyh Alâeddin'in gözetiminde ilmî ve tasavvufî eğitim görmüştür. Şeyhinin vefatı sonrasında yarıda kalan ilmî eğitimine oğlu Şeyh Muhammed Halid'in yanında devam etmiş ve ondan icâzet almıştır. Kişisel tercihleri ve dönemin şartları gereği seyrüsülûk eğitimine devam etmemiştir. Ancak hayatı boyunca Şeyh Alâeddin'in izinden gitmiş, Nakşibendî-Hâlidî erkân ve kaidelerine uygun bir şekilde yaşamıştır. Aynı zamanda öğrenciler yetiştirip icâzet vermiş ve irşâd faaliyetlerinde bulunmuştur. Başta tasavvuf olmak üzere çeşitli dinî konularda eserler kaleme almıştır. Eserleri ve tasavvufî faaliyetleri incelendiğinde Nakşibendî-Hâlidî tarîkat geleneğine bağlı çok yönlü bir âlim, sûfî ve şâir olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışmada Molla Nurullah Godişkî'nin hayatı, tarîkatı, görevleri ve eserleri tanıtılmış; tasavvufî şahsiyeti ve ilahî aşk anlayışı incelenmiştir. Onun medrese eğitimi gördüğü dönemlerde tasavvufî eserlere yöneldiği, özellikle aşk konusuna ilgi duyduğu, bu alanda Molla Cezerî ve Fakī-yi Teyrân'dan etkilendiği anlaşılmaktadır. Tasavvufî düşüncesinin yoğun bir şekilde yansıdığı divanında Allah aşkını, Hz. Peygambere ve meşâyihe karşı muhabbetini sıklıkla işlediği görülmektedir. Neticede Godişkî'nin ilmî yönünün yanında dinî ve tasavvufî bir kişiliğe ve aşk-muhabbet ehli bir şahsiyete sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Molla Nurullah Godişkî, Ohin, Nakşibendî-Hâlidî, Aşk