Ayvacık İlçesi'nde (Çanakkale) zeytin tarımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Murat ÖZER

Danışman: Cemal Sevindi

Özet:

Araştırma sahasını oluşturan Ayvacık İlçesi, Çanakkale İli yönetim bölgesinde bulunmaktadır. Ayvacık İlçesi Biga Yarımadası'nın, güney-güneybatı bölümünde 892 km2'lik alan kaplar. İlçeyi batı ve güneyden Ege Denizi, kuzeyden Ezine, kuzeydoğudan Bayramiç ve doğudan Edremit (Balıkesir) ilçeleri çevrelemektedir. Ayvacık İlçesi, Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara ve Ege Bölgesi'nin Ege Bölümü sınırları içerisinde kalır. Ayvacık İlçesi'nde zeytin tarımının coğrafi dağılışı, coğrafi çevre ile üretim ilişkisi incelenmiştir. Araştırma sahasını oluşturan Ayvacık İlçesi'nde zeytin yetiştiriciliği yöre halkının temel ekonomik faaliyeti durumundadır. Araştırma alanında yükseltinin arttığı merkezi ve kuzey kesimlerinde zeytin tarımı yapılamamaktadır. Zeytin tarımı 600 metre yükseltiden sonra yapılsa bile verim çok büyük oranda düşmektedir. Yörede zeytin tarımı genellikle 250 -325 metrelerde orta eğimli arazilerde toplanmıştır. Araştırma alanımızda en yüksek zeytin verimine sahip alanlar Adatepe, Sazlı, Ahmetçe, Paşaköy, Gülpınar, Büyükhusun, Küçükçetni, Arıklı, Kösedere, Kocaköy, Bademli ve Nusratlı'dır. Ayvacık'ta işlenebilir tarım arazisinin %34.2'si (11.373 hektar) zeytin üretim alanlarından oluşmaktadır. Bu alan Çanakkale'deki zeytin tarım alanlarının da %35.2'sini meydana getirmektedir. Ayvalık İlçesi'nde 2018 yılı itibarıyla toplam 113.730 dekar zeytin üretim alanının 108.300 dekarı yağlık (%95.2), 5.430 dekarı sofralık (%4.8) zeytin üretimine ayrılmıştır. Ayvacık İlçesi'nde 2018 yılı verilerine göre, yağ üretiminde değerlendirilen toplam 1.735.517 zeytin ağacı mevcuttur. Bu ağaçlardan %98.9'u meyve veren yaşta (1.716.206), %1.1'i ise (19.311) meyve vermeyen ağaçlardan oluşmaktadır. Ayvacık İlçesi'nde 2018 yılı itibarıyla 58.277 ton yağlık, 1.500 ton sofralık olmak üzere toplam 59.777 ton zeytin üretilmiştir. Geniş üretim alanı ve yüksek zeytin üretim miktarlarına rağmen, araştırma sahasında fide temini, ilaçlama, gübreleme, hasat, kooperatifleşme, pazarlama ve zeytinyağı üretiminde sorunlar mevcuttur. Bu sorunların çözülmesi halinde zeytin üretiminden elde edilen gelirin artması mümkündür.