Primer hiperparatiroidili hastaların çene kemiklerine ait radyografik bulguların fraktal analiz yöntemi kullanılarak incelenmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN CANTÜRK
Danışman: Özkan Miloğlu
Özet:Primer Hiperparatiroidili Hastaların Çene Kemiklerine Ait Radyografik Bulguların Fraktal Analiz Yöntemi Kullanılarak İncelenmesi Amaç: Araştımanın temelini primer hiperparatiroidili (pHPT) hasta bireylerin panoramik görüntülerine fraktal analizin uygulanması ve aynı şekilde herhangi bir sistemik hastalığı olmayan ve biyokimya ile hemogram ölçümleri yapılmış her iki grubun fraktal değerleri ile biyokimya parametrelerinin karşılaştırılması oluşturmaktadır. Materyal ve Metot: Çalışmamızda 48 adet pHPT tanısı konmuş hasta grubuna panoramik radyografileri üzerinde box-conting yöntemi kullanılarak ImageJ programı ile fraktal analiz yapılmıştır. Hastaların fraktal boyut (FB) değerleri ile kontrol grubu olan 48 sağlıklı bireyin aynı yöntemle belirlenen FB değerleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca her iki grubunda son 3 aya ait ortalama biyokimyasal ( PTH, Ca, P, ALP, D vitamini) parametreleri ile FB değerleri Mann Whitney U testi ve Pearson Korelasyon katsayısı kullanılarak analiz edilmiştir. (p<0,05) Bulgular: Angular bölgeden yapılan 4 farklı alanın fraktal boyut değerleri hasta grubunda sağlıklı gruba göre istatiksel olarak anlamlı derecede düşük olarak saptandı (p<0,05). Sağ ve sol premolar ve molar dişlerin apeksleri arasından yapılan ölçümlerde hasta ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. pHPT'li hastalar ile kontrol grubunun ortalama PTH, Ca, vitamin D ve fosfor değerleri arasında ileri düzeyde anlamlılık vardır ve fosfor değerleri dışında hasta grubunun parametrelerinin tümü kontrol grubuna göre yüksek değerler göstermektedir (p<0,001). Hasta grubu ile kontrol grubunun; ALP ortalama değerleri arasında anlamlı bir fark yoktur (p=0,48). Her iki grup için yapılan korelasyon analizlerinde ilişki bulunamadı. Sonuç: pHPT'li hastalardaki kemik yapı değişimlerinin teşhisinde altın standart metot kemik biyopsisidir. Fakat invaziv bir yöntem olduğundan dolayı rutin olarak kullanılmamaktadır. Hastalarının çene kemiklerinde trabeküler yapıdaki değişimlerin ortaya konulmasında panoramik radyografilere uygulanan fraktal analiz yöntemi; non-invaziv, kolay uygulanabilir ve efektif bir uygulamadır. Anahtar Kelimeler: fraktal analiz, osteoporoz, primer hiperparatiroidi