Endüstriyel atık sulardan kimyasal koagülasyon yöntemi ile bor giderimi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KARCIOĞLU

Danışman: Murat Tolga Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bor elementi ve bileşikleri, sularda ve toprakta yüksek konsantrasyonlarda bulunduklarında insan ve çevreye zararlı etkilere neden olmaktadır. Bu nedenden dolayı bor ve bileşiklerinin çevrede müsaade edilen konsantrasyonlarda olması gerekmektedir. Bu çalışmada borun endüstriyel atık sulardan kimyasal koagülasyon yöntemi ile giderimi ve bu prosese etki eden çeşitli parametreler incelenmiştir. Çalışmalarda koagülant olarak alüminyum tuzlarından alüminyum sülfat, alüminyum nitrat, alüminyum klorür ve polialüminyum klorür (PACl) kullanılmıştır. Borun uzaklaştırılmasına başlangıç bor konsantrasyonunun, karıştırma hızının, çözeltinin başlangıç pH'sının ve koagülant maddenin cinsi ve dozajının etkileri incelenmiştir. Karıştırma hızının bor giderim verimini ekilemediği görülmüştür. Hızlı karıştırma hızı 120 dev.dak-1 ve yavaş karıştırma hızı 30 dev.dak-1 karıştırma hızları olarak denemelerde kullanılmıştır. Yukarıda bahsedilen parametreler arasında, kimyasal koagülasyon prosesine etki eden en önemli parametrenin pH olduğu görülmüştür. Proses süresince farklı koagülant maddeleri ve dozajları uygulanarak çözeltilerin çıkış pH'ları 7-9 arasındaki değerlerde olduğunda bor giderim veriminin en yüksek olduğu görülmüştür. Bunun nedeni Al(OH)3 oluşumunun pH'nın 6,0-8,5 arasındaki değerlerde yüksek olmasıdır. Başlangıç bor konsantrasyonunun artması bor giderim verimini artırmaktadır. Koagülant maddenin cinsi ve dozajının yukarıda bahsedilen pH temelli olduğu farklı alüminyum tuzlarının giderim veriminde değişiklik olmadığı ve %35'lere kadar bor giderilebileceği görülmüştür. Polialüminyum klorürde ise incelenen bütün parametrelerin belirlediği optimum şartlarda, sentetik olarak hazırlanmış atık sulardan %78'in üzerinde bor giderilebileceği görülmüştür.