Sedanter bayanlar üzerinde 8 haftalık Tabata Protokolü'nün fiziksel ve fizyolojik etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURCAN AKPINAR
Danışman: Erdinç Şıktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Teknolojinin, hayatımızın her alanına tesir ettiği 'dijital çağ' denilen günümüz dünyasında fiziksel aktivite yetersizliğinden kaynaklanan obezite gibi hastalıklar artmaktadır. Tüm dünya, obezite ve benzeri hastalıklarla baş edebilmek için çözümler aramaktadır. Yapılan bilimsel çalışmalar incelendiğinde bu sağlık sorunlarını ortadan kaldırmak için en iyi yöntemin spor ve spora bağlı hareketli yaşam olduğu ortaya konulmaktadır. Gelişmekte olan bilimsel bakışla birlikte her gün farklı egzersiz modelleri ortaya çıkmaktadır. Tabata antrenmanı da son yıllarda Dünyada popülerlik kazanmış bir antrenman modeli olmuştur. Tabata Protokolü'nün fiziksel ve fizyolojik etkileri, katılımcılar üzerinde çalışılmış olsada konunun güncel olması daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğunu düşündürmektedir. Bu bilgiler ışığında yapılan bu çalışmada; sedanter hayatın benimsenmesiyle oluşan obezite gibi sağlık sorunlarıyla mücadele edebilmek için Tabata antrenman modelinin sedanterlerde fiziksel ve fizyolojik etkilerinin incelemesi amaçlanmıştır. Yöntem: çalışmamıza Erzurum ilinde yaşayan, sedanter hayatı benimsemiş ve hiç spor yapmamış olan 25 gönüllü kadın katılmıştır. Antrenmanımız; sekiz hafta, hafta da üç gün, sekiz egzersizden oluşan ve set-tekrar sayısı 2x4 olan total 16 dakika süren Tabata Antrenmanı uygulanmıştır. Katılımcıların antrenman öncesi; kilo, yağ, vücut kitle indeksi (VKİ), kan parametreleri, antropometrik testleri, çap ölçümleri deneysel çalışmanın başında ve sonunda olmak üzere alınmış ve ön test ve son test analizleri yapılarak değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu testler içinde LDL (Düşük Yoğunluklu Lipoprotein), HDL (Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein), HGB(Hemoglobin), GLİKOZ, KOLESTEROL gibi kan parametreleri, vücut yağ kütleleri, vücut ağırlığı, VKİ (Vücut Kitle İndeksi) değerlerinin yanı sıra 30 sn Mekik Testi, Esneklik, Sırt-Pençe Kuvveti, Dikey Sıçrama, Skinfold ölçümleri de alınarak bu değerlerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Uygulamada tek bir örneklemin antrenman öncesi-sonrası tekrarlanan ölçümler ile örnekleme ait ilgili değişkenlerin antrenman öncesi-sonrasında birbirinden anlamlı ölçüde farklılık gösterip göstermediği tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu tespit için Eşleştirilmiş Örneklem t Testi (Paired Samples t Test) kullanılmıştır. Eşleştirilmiş Örneklem t Testi'nin parametrik olmayan karşılığı Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi (Wilcoxon Signed Rank Test) kullanılmıştır. Bulgular: Yapılan analizlerin sonucuna bakılarak sekiz hafta, üç gün uygulanan YŞİA (Yüksek Şidddetli İnterval Antrenman) antrenmanın bir dalı Tabata Protokülü'ün sedanter bayanların fizyolojik ve fiziksel parametreler üzerinde anlamlı bir artışın olduğunu, kan parametreleri üzerinde HGB hariç LDL, HDL, GLİKOZ, HDLC, KOLESTEROL'de anlamlı bir artışın olduğu ortaya çıkmıştır. Sonuç: İstatistik analiz sonuçlarına göre, Tabata Protokolü'nün sedanter bayanlar üzerinde fiziksel ve fizyolojik parametrelerinde olumlu bir değişime neden olduğu ortaya çıkmıştır. Elde edilen analizlere göre, kendi vucüt ağırlığıyla yaptığı kısa süreli antrenman ile sağlıklı ve hızlı bir şekilde kilo verme, yağ oranında azalmanın mümkün olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Sedanter, Tabata Protokolü, HIIT (High İntensty İnterval Training) antrenman, Yüksek Şiddetli İnterval Antrenman, Obezite, Kuvvet- Dayanıklılık Antrenmanı,Spor