Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Hayvan Besleme Ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKBEN AVŞAROĞLU
Danışman: Halit İmik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Çalışmamızda kuzuların rasyonunda protein kaynağı olarak kullanılan buğday gluteni, mısır gluteni ve soya küspesinin metabolizma üzerine etkilerini belirlemek amaçlanmıştır. Bunun için serum dokusunda karaciğer enzimlerinde (Alkalin Fosfataz)ALP, (Gamma-Glutamil Transferaz)GGT, (Aspartat aminotransteraz)AST (Alanin Aminotransferaz)ALT, ve (Laktat Dehidrogenaz) LDH seviyeleri; lipit profili üzerine etkisini belirlemek için trigliserit, kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL )ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL); mineral madde seviyesini etkisini belirlemek için kalsiyum(Ca), fosfor(P) ve demir(Fe) seviyeleri; protein seviyesine etkisini belirlemek için total protein ve albümin; vitamin seviyesine etkisini belirlemek için folat (vit B9) ve Vitamin B12 seviyeleri ve glikoz seviyesi tespit edilmiştir.
Materyal ve Metot: Deneme 3 grup halinde yürütülmüş ve her grupta 8'er adet olmak üzere toplam 24 adet Mor Karaman erkek kuzu kullanılmıştır. Araştırmada gruplara protein kaynağı olarak sırasıyla kontrol grubuna soya küspesi+aspir küspesi, buğday grubuna buğday gluteni ve mısır grubuna ise mısır gluteni verilmiştir. Çalışmada kullanılan kan serum numuneleri hayvanlar deneme yemleri ile 56 gün beslendikten sonra alınmıştır.
Bulgular: Grupların karaciğer enzimlerinden ALP, GGT, ALT ve LDH seviyeleri arasında önemli bir fark görülmezken (P>0.05), AST seviyesi kontrol, buğday ve mısır gruplarında sırasıyla 114.99, 104.17 ve 143.66 U/L olarak tespit edilmiştir (p<0.035). Grupların trigliserit, total kolesterol, HDL, LDL oranları arasında istatistiksel açıdan fark tespit edilmemiştir (P>0.05). Araştırmada grupların Ca ve P seviyeleri benzer bulunurken, Mısır grubunun serum Fe seviyesi Kontrol ve Buğday grubundan önemli derecede düşük bulunmuştur (p<0.036). Çalışmada gruplar arasında total protein, albumin, vitamin B12, Folat (vitB9=folik asit) seviyeleri istatistiksel açıdan önemli bir fark belirlenmemiştir (P>0.05). Diğer taraftan Mısır grubunda serum glikoz düzeyi Kontrol ve Buğday gruplarından önemli derecede düşük tespit edilmiştir (p<0.007).
Sonuç: Sonuç olarak rasyona protein kaynağı olarak yüksek oranda katılan buğday ve mısır glutenin serum parametrelerinde AST, Fe ve glukoz seviyelerini önemli düzeyde etkilediği lipit, protein ve vitamin oranlarını üzerine önemli etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.