Özofagus kanserlerinde tanı, evreleme ve postoperatif takipte manyetik rezonans görüntülemenin rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: A. MECİT KANTARCI
Danışman: Suat EREN
Özet:Ill ÖZET Amaç: Çalışmamızın amacı ülkemizde, Doğu Anadolu Bölgesi'nde daha sık rastlanan özofagus tümörlerinin tanı, evreleme ve post-operatif takibinde manyetik rezonans görüntülemenin (MRG) rolünü belirlemekti. Gereç ve yöntem: Çalışma, Mayıs 2000-Haziran 2001 tarihleri arasında hastanemize başvuran, baryumlu ve/veya çift kontrast baryumlu grafı ve endoskobik inceleme ile özofagus kanseri tanısı alan 41 hasta üzerinde yapıldı. Olgular önce bilgisayarlı tomografi (BT) ve daha sonra MRG ile incelendi. Her iki modalitede de lezyonlar önce saptanabilirlikleri ve görüntüleme bulguları yönünden değerlendirildi. Daha sonra lezyonların evresini belirleyebilmek için lenf bezi, invazyon (aorta, solunum yolları, perikard, pulmoner arter), metastaz (akciğer, karaciğer, kemik) ve post-operatif olgularda nüks tümör varlığı araştırılıp sonuçlar karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 23 erkek (%56), 18 (%44) kadın olgunun yaş ortalaması, erkeklerde 62.45 kadınlarda ise 59.6 olarak bulundu. Histopatolojik olarak 29 olguda (%70) squamoz hücreli karsinom, 11 olguda (%27) adenokarsinom ve 1 olguda (%3) adenosquamoz karsinom saptandı. Üç olguda proksimal özofagus (%7.3), 18 olguda orta özofagus (%43.9 ), 13 olguda (%31.7) distal özofagus, 7 olguda (%17.1) özofago-gastrik bileşkede tutulum saptandı. Lezyonlar BT ve MRG'de diffüz duvar kalınlaşması veya özofagus lümeni içine veya dışa doğru uzanım gösteren kitle şeklinde izlendi. Lezyonların saptanabilirliği açısından BT ve MRG arasında fark izlenmedi. BT'de 12 olguda aortada, 2 olguda pulmoner arterde, 1 olguda pulmoner vende, 8 olguda karinada, 5 olguda sağ ana bronşta, 2 olguda sol ana bronşta, 1 olguda her iki bronşta invazyon saptandı. Perikardda 4 olguda, trakeada 2 olguda, superior venaIV kavada 1 olguda invazyon saptandı. MRG'de aort invazyonu 9 olguda mevcuttu. BT'de aort invazyonu olarak yorumlanan 3 olguda paraaortik yağ planlan MRG'de intakt olarak izlendi. BT'de superior vena kavada invazyon saptanan olguda da MRG normaldi. Diğer dokulara olan invazyonu saptamada BT ve MRG'nin aynı doğrulukta olduğu izlendi. BT ve MRG'de 2 olguda parakaval, 2 olguda paratrakeal, 2 olguda prevasküler, 1 olguda periözofagial lenf bezi izlendi. Lenf bezi saptanması açısından iki tetkik arasında fark izlenmedi. BT ile akciğerde metastaz saptanan 5 olgunun ancak dördünde MRG ile metastaz odaklan izlenebildi. MRG ile 1 olguda metastaz tespit edildi. Bir cm'den küçük olan bu odak BT ile tespit edilememişti. Kemik metastazı 3 olguda mevcut olup, 1 olguda BT'ile 3 olguda ise MRG ile belirlendi. Sonuç: Özofagus tümörlerinin tanısında ilk tercih edilmesi gereken radyolojik yöntem kontrastlı veya çift kontrastlı özofagus grafıleri olmalıdır. BT ve MRG özofagus kanserlerinde pre-oparatif dönemde evrelendirme açısından çok değerlidir. Vasküler invazyonlan belirlemede MRG, BT'ye göre daha duyarlıdır. MRG'nin diğer avantajlan küçük boyuttaki karaciğer ve kemik metastazlarını saptayabilmesidir. Akciğer metastazlannın saptanmasında ise BT'nin yeri tartışılmazdır. Anahtar kelimeler: Manyetik rezonans görüntüleme, bilgisayarlı tomografi ve esofagus karsinomu.