IPTV kullanıcılarının izleme profillerine göre illerin kümelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET SARİ

Danışman: Üstün Özen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tek taraflı ve izleyicinin sadece kanal değiştirerek etki edebildiği karasal yayıncılık anlayışı, izleyiciye özel, izleyicinin tercihleri ve eğilimlerini daha çok dikkate alan IPTV hizmeti ile farklı bir anlayışa bürünmüştür. Çalışmada, 31 Mart – 06 Nisan 2018 tarihleri aralığındaki IPTV bileşenlerinden Set Üstü Cihaz (Set-Top Box, STB) günlük kayıtları, veri madenciliği yöntemlerinden CRISP-DM süreç modeli kullanılarak analiz edilmiştir. İl düzeyinde kategorilere göre günlük ve saatlik izlenme oranları, aktif kullanıcı başına düşen kanal değiştirme (zapping) sayıları hesaplanmıştır. Ayrıca, il düzeyinde aktif kullanıcı başına düşen kategori izleme süresi ve il düzeyinde kategori izleme oranları olarak iki farklı yaklaşım ile ortalama hanehalkı büyüklüğü (HHB), ortalama kişi başına eğitim süresi (KBE) ve kişi başına GSYH (KB_GSYH) göstergeleri kullanılarak illere k-ortalamalar yöntemi ile kümeleme analizi uygulanmış ve sonuçlar on üç harita üzerinde gösterilmiştir. Kategori izleme süreleri ile yapılan kümeleme analizleri sonucunda; incelenen veri setine göre Ağrı, Amasya, Çankırı, Düzce, Hakkâri, Iğdır, Şırnak ve Zonguldak illerinin diğer illere göre farklılık gösterdiği görülmüştür. Diğer göstergelere (HHB, KBE, KB_GSYH) göre yapılan kümeleme analizlerinin, IPTV kullanıcılarının izleme profillerinden etkilendiği iki farklı yaklaşım ile ortaya konulmuştur. Ayrıca, günlük hayatımızda önemli ölçüde vakit ayırdığımız televizyon izleme alışkanlıklarının illerin kümelenmesi yönündeki çalışmalarda da kullanılabileceği görülmüştür. Anahtar Kelimeler: IPTV, Büyük Hacimli Veri, Kümeleme Analizi, Kullanıcı Profili