Otoimmün Hastalıkların Tanısında Kullanılan ANA Paternlerinin Refleks Testlerle Birlikte Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ÇAVUŞOĞLU

Danışman: Muhammet Hamidullah Uyanık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, otoimmün hastalıkların serolojik tanısında antinükleer antikor (ANA) testinin refleks olarak uygulanan ENA paneli ile birlikte değerlendirilmesini amaçlanmıştır. Materyal ve Metod: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde 2023 yılı boyunca yapılan 11.211 serolojik test retrospektif olarak incelenmiştir. ANA testleri indirekt immünfloresan (IIF) yöntemiyle, ENA paneli ise ELISA yöntemiyle çalışılmıştır. Bulgular: ANA pozitiflik oranı %51,8 olarak saptanmış, kadınlarda pozitiflik oranı anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. ANA paternleri arasında en sık görülen tip nükleer ince benekli (NIB) patern olmuştur. ENA panelinde en yüksek pozitiflik oranı %12,7 ile dsDNA-M antikorlarında gözlenmiştir. SS-A ve SS-B antikorları ise daha düşük oranlarda pozitif bulunmuştur. Sm, Sm-RNP, Scl-70 ve Jo-1 antikorlarının pozitiflik oranları oldukça düşük saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, ANA pozitifliğinin tek başına tanı koydurucu olmadığını, patern analizi ve ENA testlerinin klinik karar süreçlerinde tamamlayıcı rol oynadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Antinükleer antikor, ELISA, ENA, IFA, otoimmün hastalık