30 hafta ve altı prematürelerde kord kanında ve annelerde bakılan retinol ve retinol binding protein düzeyinin mortalite ve morbidite üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA DİLEK
Danışman: Kadir Şerafettin TEKGÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: 30 hafta ve altı prematüre bebeklerde ve annelerinde retinol ve retinol binding protein (RBP) düzeyinin mortalite ve morbidite ile ilişkisini araştırmayı amaçladık. Materyal ve Metot: Çalışma prospektif kohort olarak planlanmış olup, Ocak 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Kliniği'nde doğmuş, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde (YDYBÜ) takip edilen 30 hafta ve altı doğan bebekler çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya major anomalisi olan anne ve bebekler dahil edilmemiştir. Kord kanından ve annelerden retinol ve retinol binding protein düzeyi bakılmıştır. Elde edilen retinol ve retinol binding protein düzeylerinin neonatal mortalite ve morbidite ile ilişkisi incelenmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 44 prematüre bebek dahil edildi. Tüm bebeklerin ortalama gestasyonel yaş 27,8 ±2 hafta. Doğum ağırlıklarının ortalaması 1007 ± 300 g idi. Annelerde bakılan ortalama retinol değeri 206,49 ± 86,26 ng/ml olarak bulundu. Kord kanında bakılan ortalama retinol değeri ise 273,73 ± 150,03 idi. Çalışmaya dahil edilen tüm prematürelerin 22'si (%50) erkek, 22'si (%50) kız cinsiyetteydi, erkek bebeklerde kord retinol eksikliğinin kız bebeklere göre anlamlı olarak daha sık olduğunu görüldü (p:0,03). Anne retinol değerleri ortalaması kord retinol değerleri ortalamasından düşüktü ve bu düşüklük istatistiksel olarak anlamlıydı (p:0,00). Annelerde bakılan ortalama RBP değeri 1.04 ± 0.97 ng/ml olarak bulundu. Kord kanında bakılan ortalama RBP değeri 7,88 ± 5,6 ng/ml idi. Kord RBP değerleri ortalaması anne RBP değerleri ortalamasından anlamlı olarak yüksek bulundu (p:0,007). Retinolün transplasental retinol geçiş hızı ortalama %134,1±43,5 olarak hesaplandı. Bu değerin yüksek olması bize anne veya kord retinol düzeyi düşüklüğünün plasental geçiş hızının arttırdığını düşündürdü. Çalışmamızda anne retinol seviyeleri ile kord retinol seviyeleri arasında pozitif korelasyon olduğu görüldü (r:0,427 p:0,004). Ancak anne RBP değerleri ile kord RBP değerleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p:0,65). Çalışmaya alınan 44 hastanın 17'sinin (%38,6) kord retinol değeri 196 ng/ml'nin altındaydı. Annelerin ise 29'unda (%65,9) retinol eksikliği tespit edildi. Sonuç: Retinol eksikliği önemli bir halk sağlığı sorunudur. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) gelişmekte olan ülkeler için A vitamini desteğini gebelerde ve laktasyon döneminde önermiştir. Bulgularımız bize gösterdi ki bölgemizdeki annelerde retinol eksikliği görülme oranı oldukça yüksek, aynı zamanda vitamin takviyesi alan anne sayısı ve vitamin kullanım süreleri düşüktür. Ülkemizde ve özellikle bölgemizde bu konu ile ilgili literatür bilgisi oldukça sınırlıdır. A vitamini eksikliğinin olası olumsuz etkileri göz önüne alındığında annelerde vitamin desteğinin artırılması gerektiği kanaatindeyiz. Sonuçlarımız göstermektedir ki retinol eksikliği olan annenin bebeğinde kord retinol taşıyıcı protein olan RBP'nin düzeyi artmaktadır. Bu sonuç mevcut literatür bilgilerine göre bir ilktir, daha önce bildirilmemiştir. Muhtemelen bu durum retinol eksikliği olan annelerde fetüsü koruyucu etki olarak plasental ve fetüs RBP sentezinin arttığını göstermektedir. Kord retinol düzeyi düştükçe bebeklerin O2 alma sürelerinin uzadığını ancak Bronkopulmoner Displazi (BPD) gibi diğer morbiditeler ve mortaliteler üzerine etkisinin olmadığını gördük. Anahtar Kelimeler: Prematürite, mortalite, bronkopulmoner displazi, prematüre retinopatisi (ROP), retinol, retinol binding protein