Erzincan yöresi mahalli sanatçılarının kullandıkları tezene tavırlarının tespiti ve bağlama eğitiminde kullanılabilirliğinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANER KİLLİK
Danışman: Murat Kamil İnanıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, Erzincan yöresi mahalli sanatçılarının kullandığı tezene tavırlarının tespiti ve öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda bağlama eğitimi sürecinde kullanılabilirliğini belirlemeye çalışmaktır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle Erzincan yöresinde kullanılan tezene tavırlarının tespitine yönelik ilgili yazılı kaynaklar; dergi, kitap, makale ve tezler ve mahalli sanatçıların görsel ve işitsel kayıtları incelenerek gerekli çözümlemeler doküman incelemesi yoluyla yapılmıştır. Araştırmada doküman incelemesine ek olarak Erzincan yöresi mahalli sanatçıları tarafından tezene tavırlarının tespiti amacıyla doğrudan gözlemlere de yer verilmiştir. Bu doğrultuda Erzincan yöresi halk ozanlarının eserlerinin mahalli sanatçılar tarafından seslendirmeleri sağlanarak video kaydına alınarak ve elde edilen tezene biçimleri notaya geçirilerek çözümlenmiştir. Araştırmanın ikinci boyutunda, araştırmacı tarafından tespit edilen ve notaya alınan tezene tavırlarının ritmik ve melodik açıdan doğru olarak notaya alınıp alınmadığının kontrolü için alan uzmanlarından oluşan bağlama eğitimcilerinin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın üçüncü boyutunda ise tespit edilen tezene tavırlarının bağlama çalgı eğitimde kullanılabilirliğine yönelik olarak bağlama eğitimcileri ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemine göre temalar ve kodlar oluşturularak betimsel olarak açıklanmıştır. Bulgular: Araştırmanın Erzincan yöresi mahalli sanatçılarının kullandıkları tezene tavırlarının tespitine yönelik olarak; mahalli sanatçıların "Ankara", "Âşıklama", "Karadeniz", "Karşılama", "Kayseri", "Silifke" ve "Sürmeli" tezene tavırlarının yanı sıra yöreye özgü tezene tavırlarını da kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Alan uzmanlarının verdiği cevaplara dayalı olarak "kullanılabilirlik", "öğretme", "kazanımlar", "olumlu düşünce", "yitirilme" ve "öneri" olmak üzere altı tema belirlenmiştir. Bu doğrultuda kullanılabilirlik temasında mahalli sanatçıların tezene tavırlarının bağlama eğitimi ve öğretiminde kullanılmasının bireyin tavır ve gelişimi açısından olumlu olacağına; "öğretme" temasında Erzincan yöresi mahalli sanatçılarının kullandığı tezene tavırlarının "Zeybek, Sürmeli, Silifke ve Konya" tavırlarından sonra öğretilmesinin gerekliliğine; "kazanımlar" temasında yöresel özelliklerin tanınması ve millî birlik ve beraberlik duygusunun yansıtılması açısından önemli olduğuna; "Olumlu düşünce" temasında mahalli sanatçıların kullandığı tezene tavırlarının bağlama eğitimine yeni katkılar sağlayacağına; "Yitirilme" temasında bu tezene tavırlarının sesli ve görüntülü kayıt altına alınmasıyla gelecek nesillere aktarılacağına; "Öneri" temasında mahalli sanatçıların kullandığı tezene tavırlarının bağlama icra eden kişiler tarafından devam ettirildiği takdirde kaybolmayacağına, bağlama eğitimi programlarında yer verilerek devamlılığının sağlanacağına yönelik bulgular elde edilmiştir. Sonuçlar: Araştırmada elde edilen bulgulara dayalı olarak Erzincan yöresi mahalli sanatçılarının "Ankara", "Âşıklama", "Karadeniz", "Karşılama", "Kayseri", "Silifke" ve "Sürmeli" tavırlarının yanı sıra yöreye özgü tezene tavırları da kullandıkları; bu tezene tavırlarının bağlama eğitiminde kullanılmasının bağlama eğitimcilerinin görüşlerine göre olumlu gelişmeler ve kazanımlar sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk halk müziği, mahalli sanatçı, çalgı eğitimi, bağlama eğitimi, tezene tavrı. sonra doldurulacaktır