Periferik sinir hasarı oluşturulan ratlarda pregabalin ve gabapentin'in sinir iyileşmesi üzerine etkisinin histomorfolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal olarak incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN KÜÇÜN
Danışman: İrem Ateş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda deneysel olarak rat siyatik sinirinde oluşturulan aksonotmezis tipi yaralanmada oral yolla verilen pregabalin ve gabapentinin sinir iyileşmesi üzerine etkisini ve etkin dozlarını histomorfolojik, immünohistokimyasal, biyokimyasal, elektrofizyolojik ve klinik olarak araştırmayı ve karşılaştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: 48 adet Spraque-Dawley cinsi dişi sıçan, her bir grupta sekiz adet sıçan olacak şekilde toplam altı gruba ayrıldı. Grup1 (kontrol), Grup 2 (aksonotmezis sonrası serum fizyolojik verilen grup), Grup 3 (aksonotmezis sonrası pregabalin 30 mg/kg verilen grup), Grup 4 (aksonotmezis sonrası pregabalin 60 mg/kg verilen grup), Grup 5 (aksonotmezis sonrası gabapentin 30 mg/kg verilen grup), Grup 6 (aksonotmezis sonrası gabapentin 60 mg/kg verilen grup) olarak düzenlendi. Medikal tedavi hasarlanma sonrasındaki ilk 7 gün oral olarak verildi. 7. ve 28. günlerde fonksiyonel değerlendirme için yürüme testi yapıldı ve siyatik fonksiyonal indeksi hesaplandı. 1.,7. ve 28. günlerde elektromiyografi (EMG) yapıldı. 28. günde ratlar sakrifiye edildi, kan örnekleri alındı. Siyatik sinirler histomorfolojik ve immünohistokimyasal incelenme için çıkarıldı. Siyatik sinirler hematoksilen-eozin kullanılarak histomorfolojik olarak ve anti-NGF, anti-TGF-beta ve anti-S100 ile immünohistokimyasal olarak boyandı. Boyamalar sonrası preparatlar semikantitatif yöntemlerle incelendi. Biyokimyasal olarak; sıçanların serum örneklerinde NGF, TGF-β, CNTF, MBP belirteçleri enzim–bağlı immunosorbent ölçüm (ELISA) yöntemiyle çalışıldı. Sonuçlar istatiksel olarak analiz edildi. Bulgular: Aksonotmezis ile hasar verilen deneklerde hasar modeli oluşturulduktan sonra postoperatif 7. günde yapılan elektromiyografik değerlendirme, yürüme yolu analizi ve siyatik fonksiyonel indeks hesaplamalarında hasar derecesini göstermede literatür ile paralel sonuçlar elde edildi, deneklerde sinir hasarının oluştuğu gösterildi. Hasar sonrası tedavi verilen gruplar ile hasar oluşturulup serum fizyolojik ile tedavi edilen grup karşılaştırıldığında tedavi verilen gruplarda 28. günde yapılan EMG ölçümleri ve SFİ değerlerindeki düzelme istatistiksel olarak anlamlıydı (p 0.05). Tedavi verilen 3., 4., 5., ve 6. gruplar ile tedavi verilmeyen 2. grup karşılaştırıldığında tedavi verilen gruplarda Schwann hücre proliferasyonu, ödem, inflamasyon ve fibroziste anlamlı derecede azalma vardı (p 0.05). Biyokimyasal olarak serum NGF, CNTF, MBP seviyelerinde tedavi verilen gruplarda artış mevcuttu (p 0.05). Sonuç: Yapılan incelemelere ve ölçümlere bakıldığında hasar oluşturulduktan sonra pregabalin ve gabapentin ile tedavi edilen gruplarda 28. günde bakılan EMG ve SFİ değerlerinde anlamlı olarak düzelme mevcuttu. Schwann hücre proliferasyonu, ödem, inflamasyon ve fibrozis derecelerinde tedavi sonrası azalma mevcuttu. NGF boyanma alanında ve serum NGF düzeyinde tedavi ile artış görüldü. TGF-β boyanma alanında ve serum TGF-β seviyelerinde ise tedavi sonrası azalma mevcuttu. S100 boyanma alanı açısından gruplar arasında farklılık yokken serum CNTF ve MBP seviyelerinde tedavi sonrası artış tespit edildi. Pregabalin ve gabapentinin dozdan bağımsız olarak ve birbirlerine bir üstünlüğü olmadan sinir hasarı üzerinde nöroprotektif etkisi olduğunu ve rejenerasyon sürecine katkı sağladığını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Periferik sinir yaralanması, travma, pregabalin, gabapentin, sinir iyileşmesi