Nevşehir'de bulunan yer altı şehirlerinin mekânsal analizi ve koruma sorunları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE ÖZAYDIN SİPAHİ

Danışman: Firdevs Kulak Torun

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı Nevşehir'de bulunan Derinkuyu, Kaymaklı, Kayaşehir, Mazı, Özkonak ve Tatlarindeki altı adet yeraltı şehrinin kuruluşları, kullanım amaçları, mekânların biçimlenişi hususlarında analiz yaparak bu alanlardaki koruma sorunlarının ortaya koyulmasıdır. Yöntem: Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yaklaşımına dayanmaktadır. Araştırma kapsamında, Nevşehir ili sınırları içerisinde yer alan ve ziyarete açık durumda bulunan altı yeraltı şehri (Derinkuyu, Kaymaklı, Mazı, Özkonak, Tatlarin, Kayaşehir) incelenmiştir. Örneklem seçiminde kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde, doğrudan gözlem, fotoğraf dokümantasyonu ve doküman analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel analiz ve karşılaştırmalı değerlendirme teknikleriyle analiz edilmiştir. Yeraltı şehirlerinin mekânsal özellikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve koruma sorunları belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmada ele alınan Derinkuyu, Kaymaklı, Kayaşehir, Mazı, Özkonak ve Tatlarin yeraltı şehirlerinin mekânsal analizleri yapılmış benzerlik ve farklılıkları karşılaştırılarak tablo şeklinde sunulmuştur. Ayrıca bu mekânların hasar tespitleri yapılarak koruma sorunları bulgular kısmında sunulmuştur Sonuçlar: Çalışmanın sonucunda yeraltı şehirlerinde yapılan analizler sonucunda oluşturulan tablo ve bu yeraltı şehirlerindeki koruma sorunları ele alınarak bir değerlendirme yapılmıştır.