BUĞDAY OLGUN EMBRİYO KÜLTÜRÜNDE MEMELİ CİNSİYET HORMONLARININ KALLUS OLUŞUMU ve SOMATİK EMBRİYO OLUŞUMUNA ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Esra Otaran

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Özcan Çağlar

Eş Danışman: Kamil Haliloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Genetik mühendisliği çalışmaları, etkili bir rejenerasyon sistemi için önemlidir. Bu yüzden çalışmada memeli cinsiyet hormonlarının buğday olgun embriyo kültüründeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.Çalışmada 3 buğday çeşidinin (Kırik, Palandöken 97 ve Nenehatun) endosperm destekli olgun embriyoları, kallus oluşumu için, 4 farklı memeli cinsiyet hormon tipinin (17 ß-östradiol, östrojen, progesteron ve testesteron) 3 değişik miktarını (10-4, 10-5 ve 10-6 mM) içeren MS ortamında kültüre alınmıştır. Genotiplerin ve uygulanan memeli cinsiyet hormon tiplerinin ve dozlarının kallus, embriyogenik kallus, somatik embriyo ve rejenere bitki sayısının oluşumuna etkisi çok önemli olarak tespit edilmiştir. Hormon konsantrasyonlarının ise KSEKO oluşumuna etkisi önemsiz olarak bulunmuştur. Kallus oluşum oranı bakımından %86,8, KSEKO oranı bakımından %19,6 ve rejenere olan bitki sayısı bakımından ilk sırayı 3,0 adet ile Palandöken 97 çeşidi alırken, ESEKO bakımından en yüksek oluşum %16,3 oranı ile Nenehatun çeşidinde tespit edilmiştir. En yüksek kallus oluşumu %86,0 ile testesteronda, en yüksek KSEKO ve ESEKO sırasıyla %23,8 ve %19,4 oranı ile 17 ß-östradiolde meydana gelirken, en yüksek rejenere bitki sayısı 2,6 adet ile progesteronda bulunmuştur.Çalışmada rejenerasyon için en iyi sonuçlar Palandöken 97 çeşidinde, progesteron hormonunun 10-5 mM konsantrasyonundan elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Buğday, progesteron, 17 ß-estradiol, östrojen, testesteron, olgun embriyo kültürü, hormon tipi, kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu.