Dramatik metinlerde ağız kullanımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUZAN NESLİHAN NARMANLIOĞLU

Danışman: Bünyamin Aydemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşamın en önemli parçası sayılan dil, toplumdaki bireylerin birbirleriyle anlaşmaları, uyum içinde yaşamaları, birikimlerini gelecek kuşaklara aktarmaları için gereklidir. Dil onu konuşan toplumun kültürünün ve dünya görüşünün kanıtı niteliğindedir. Ana dildeki söz ve biçem farklılıkları da toplumun karakterinin yansıtır. Dilin tiyatroya etkisi de bu karakteri birebir yansıtması açısından önemlidir. Dram sanatı dili, bir işlev özelliği doğrultusunda kullanılırken çok yönlü bir etkileşimde yaratır. Tiyatroda canlandırılan rolün biyolojik, sosyolojik, fizyolojik özelliklerinin dil ve tavır özellikleriyle belirlenmesi seyircide yaratması beklenen etki açısından önemlidir. Dramatik metinlerde konuşma örgüsü, sahne aksiyonunu beslerken aynı zamanda sahne dışındaki anlatımdan izleyiciye bilgiler verir. Bu noktada Dramatik metinlerde ağız kullanımı, anlatılmak isteneni fazla çapaklandırmadan oyun kişilerinin; eğitim seviyeleri, yaşadıkları yörenin kültürel özelliklerini, duygu ve düşüncelerini doğrudan yansıtır. Oyun kişilerinde kullanılan yerel söylem biçimlerinin; kullanım nedenlerini, yansıtmak istediği kültür özelliklerini, yönelişlerini, tavırlarını, eğilimlerine yön veren özellikler açısından ele alacağız. Genellikle yaşam gerçeğini yansıtan oyunlarda gördüğümüz ağız olgusu, model oyunlar ekseninde dramatik dildeki etkisinin nasıl çok yönlü bir işlevsellik kazandığına yer verilecektir