Demir eksikliği anemisinde tedavinin, ghrelin ve leptin düzeylerine ve iştaha etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAN KÜÇÜK
Danışman: Mehmet Cahit KARAKELLEOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Demir eksikliği anemisinin iştahı ve büyümeyi olumsuz etkilediği bilinmektedir.Ghrelin, gastrointestinal sistemden salınan ve açlık hissi uyandırdığı bilinen birhormondur. Santral ve/veya periferik yolla verilmesi iştahı ve besin alımını artırır. Leptinise iştahı baskılayan iyi tanımlanmış bir afferent doygunluk faktörüdür.Bu çalışmanın amacı, yaşları 12-24 ay arasında değişen izole nutrisyonel demireksikliği anemisi tanılı çocuklarda tedavinin, serum ghrelin ve leptin düzeylerine veiştaha olan etkisini araştırmaktır.Çalışmaya yaşları ortalama 17,09±3,5 ay olan 22 olgu alındı. Demir eksikliğianemisi tanısı klinik ve laboratuvar bulgularla konuldu. Olgulara 3 ay süreyle 5mg/kg/gün demir tedavisi verildi. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası antropometrikölçümleri yapıldı; hemogram, serum demir, transferrin, ferritin, plazma ghrelin ve leptindüzeyleri ölçüldü ve 3 günlük diyet listeleri kaydedilerek günlük kalori, protein vekarbonhidrat miktarları belirlendi. Tedavi sonrasında ortalama vücut ağırlığı, boyuzunluğu, baş çevresi, boy SDS (Standart Deviasyon Skoru) ve ağırlık SDSdeğerlerinde anlamlı artış saptandı (p<0,001). Olguların tedavi öncesi ortalama plazmaghrelin düzeyi 952,5±398,8 pg/ml iken tedavi sonrası 1248,4±588,6 pg/ml'a (p<0,001)yükselmiş olup ortalama leptin düzeyi 3,1±1,57 ng/mL'den 1,8±1,1 ng/mL'ye düştü(p<0,001). Tedavinin sonunda günlük kalori, karbonhidrat ve protein miktarları anlamlıderecede arttı (p<0,001). Tedavi öncesi ghrelin düzeyi ile tedavi sonrası ghrelin düzeyiarasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif (r=0,514, p=0,014), tedavi öncesi ghrelindüzeyi ile tedavi sonrası ferritin düzeyi arasında anlamlı pozitif (r=0,526, p=0,012)korelasyon bulunurken leptin düzeyleri ile korelasyon saptanmadı. Olguların ? vücutağırlığı ile tedavi öncesi (r=0,451, p=0,035) ve sonrası (r=0,539, p=0,010) ghrelindüzeyleri arasında pozitif korelasyon gözlenirken leptin düzeyleri ile anlamlı korelasyonbulunmadı.Sonuç olarak, nutrisyonel demir eksikliği anemisi tanılı çocuklarda tedavi ileplazma ghrelin düzeylerinde artma ve leptin düzeylerinde azalma olduğu, iştahıntedaviyle arttığı, bu nedenle günlük kalori, karbonhidrat ve protein alımının arttığı vebüyümenin hızlandığı görüldü. Demir eksikliği anemisi tedavisi ile iştah ve büyümedegözlenen artışın, ghrelin düzeyindeki artışa ve leptin düzeyindeki azalmaya bağlıolabileceği düşünüldü.Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, ghrelin, leptin, iştah, büyüme