Uzun mesafe atletlerde yüksek irtifanın katalaz, peroksidaz ve karbonik anhidraz enzim seviyelerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: METİN BAYRAM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Elif AKKUŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Araştırmada, sürekli yüksek irtifa (Ağrı İli) şartlarında yaşayan elit düzeydeki atletlerin yüksek irtifa ve deniz seviyesindeki çeşitli kan parametrelerinin karşılaştırılması ve elde edilen bulguları mevcut bilgilerin ışığı altında tartışarak literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştırMateryal ve Metot. Araştırmaya Ağrı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde atletizm sporu yapan elit düzeydeki 8 erkek ve aynı yaş grubunda tesadüfî olarak seçilen 8 sedanter olmak üzere toplam 16 kişi gönüllü olarak katıldı.- Deney grubundan (atletler) yüksek irtifada ve deniz seviyesinde egzersiz öncesi ve sonrası olmak üzere toplam 4 defa ön kol venöz kan örnekleri alındı.- Kontrol grubundan herhangi bir aktivite yapmadan yüksek irtifada ve deniz seviyesinde 2 kez ön kol venöz kan örnekleri alındı.Çalışmada biyokimyasal tetkikler olarak, EU/mL (katalaz aktivitesi), EUmL (Proksidaz aktivitesi), EU ml (Karbonik anhidraz) düzeyleri değerlendirildi.Bulgular. Çalışma sonucunda;- Atletlerin katalaz değerleri açısından; deniz seviyesi ve yüksek irtifa değerleri arasında anlamlı bir fark olmadığı,- Atletlerin ve sedanterlerin katalaz değerleri açısından; atletlerin yüksek irtifa egzersiz öncesi değerleri ile sedanterlerin yüksek irtifa değerleri arasında anlamlı fark olduğu (*p<0,05),- Atletlerin peroksidaz değerleri açısından; yüksek irtifa egzersiz öncesi ve sonrası değerleri arasında fark olduğu (*p<0,05),- Atletlerin karbonikanhidraz değerleri açısından; yüksek irtifa egzersiz sonrası değerleri ile deniz seviyesi egzersiz sonrası değerleri arasında fark anlamlı bir fark olmadığı, ancak diğer bütün değerler arasında anlamlı bir fark olduğu (*p<0,05) tespit edilmiştir.Sonuç. Egzersizin katalaz değerlerini yükselttiği, atletlerin sedanterlere göre katalaz değerlerinin düşük olduğu, egzersizin hem yüksek irtifada hem de deniz seviyesinde dokularda veya kanda antioksidan katalaz seviyesini artırdığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler. Atletizm, deniz seviyesi, karbonikanhidraz, katalaz, peroksidaz, yüksek irtifa