Fazla kilolu kadınlara transteoretik model temelli verilen eğitim ve izlemin egzersiz davranışı kazandırmaya etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hasret YALÇINÖZ BAYSAL
Danışman: Nazlı Hacıalioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç. Bu araştırma, fazla kilolu kadınlara Transteoretik Model'e göre verilen eğitim ve izlemin egzersiz davranışı kazandırmaya etkisini incelenmek amacıyla ön-son test, kontrol gruplu, yarı deneysel olarak yapılmıştır.Materyal ve Metot. Araştırmanın evrenini; Şükrüpaşa ASM bölgesinde yaşayan, 20-45 yaş grubundaki kadınlar, örneklemini ise bu ASM'ye herhangi bir nedenle başvuran fazla kilolu (BKİ=25-29.9) olan ve güç analizi ile belirlenen 55 deney, 55 kontrol grubu olmak üzere 110 kadın oluşturmuştur. Evrenden örneklem seçimi olasılıksız örnekleme yöntemiyle yapılmıştır. Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi Formu, Egzersiz Değişim Aşaması Kısa Soru Formu, Değişim Süreçleri Ölçeği, Öz-Etkililik Ölçeği, Karar Verme Dengesi Ölçeği ve pedometre kullanılmıştır. Deney grubundaki kadınlara içinde bulundukları değişim aşamalarına göre Transteoretik Model'e göre yapılandırılmış ?Eğitim Programı? (10 hafta) ev ziyareti yapılarak uygulanmış ve iki ayda bir toplam üç kez olmak üzere 6 ay süreyle ?İzlem? yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ki kare, McNemar, bağımsız gruplarda t testi, eşleştirilmiş t testi ve varyans analizi testleri kullanılmıştır.Bulgular. Ön test ölçümlerinde deney grubundaki kadınların yüzde 9'u hareket ve sürdürme aşamasında iken; son test ölçümlerinde bu oran yüzde 54.5'e yükselmiştir. Deney grubunda ön ve son test ölçümlerinde belirlenen değişim aşamaları arasındaki fark önemli bulunmuş (p<0.001), kadınların 76.3'ü ilerleme yönünde değişim göstermiştir. Eğitim ve izlem sonrası son testte kadınların egzersiz değişim süreçleri, öz-etkililik ve karar verme dengesi ölçekleri genel puan ortalamaları ön teste göre artmış ve gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur. Son testte, deney grubunun günlük ortalama adım sayıları ön testte göre artarken, BKİ değerleri ön teste göre azalmış ve gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur (p<0.001).Sonuç. Fazla kilolu kadınlara egzersiz davranışı kazandırmada Transteoretik Model'e göre verilen eğitim ve izlemin etkili olduğu belirlenmiştir