Lise öğrencilerindeki fizik algısının metaforlar yoluyla incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Kazım KARBAN

Danışman: Refik Dilber

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerindeki fizik algısının metaforlar yardımıyla incelenmesidir. Ayrıca Fizik için oluşturulan bu metaforların okul türüne ve coğrafi bölgelere göre değişimine bakılmıştır. Yöntem: Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, altı farklı coğrafi bölgede bulunan; meslek, anadolu ve fen lisesi olmak üzere 3 farklı okul türünde 11.sınıfta okuyan toplamda 349 kişilik öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcılardan '' Fiziği ………… benzetiyorum. Çünkü …………… '' formatındaki iki cümle ve tek sorudan oluşan formu doldurmaları ve son iki döneme ait fizik not ortalamalarını yazmaları istenmiştir. Ayrıca katılımcılar arasından seçilen 9 öğrenciyle birebir görüşme yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen veriler benzetme yönlerine göre 8 farklı kategoride toplandı. Okul türleri ve coğrafi bölgeler içerisinde en çok katılımcının yer aldığı kategori Zor-karışık olurken, en az katılımcının yer aldığı kategori Gereksiz-Saçma-Nedensiz olmuştur. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde fizik için çok uğraş gerektiren zor bir ders ifadesi belirtilmiştir. Ayrıca fiziği yapabilenlerin sevdiği ama yapamayanların fiziğe karşıda olumsuz tutum besledikleri görülmüştür. Öğrencilere ait not ortalamalarına bakıldığında en yüksek not ortalamasının fiziği basit ve sade bir ders olarak görenlere ait olduğu görülmüştür. En düşük not ortalamaları fiziği sevimsiz, korkutucu ve kötü bir ders olarak görenlerle fiziği zor ve karışık bir ders olarak görenlere ait olduğu görülmüştür. Sonuç: Bulgulara göre, fizik dersi genel olarak zor ve karışık bir ders olarak algılanmaktadır. Bu durum genellikle günlük hayatta karşılaşılan ama herkesin yapamadığı durumlar üzerinden anlatılmıştır. Öğrencilerle yapılan görüşmelerde fizikte başarılı olanların dersi daha çok sevdiği, başarısız olanların ise sevmediği görülmüştür. Fizik dersi için öğrencilerin genel düşüncesi, bu dersin günlük hayatın oldukça içerisinde yer aldığı ve bu nedenle bu ders öğretilirken çeşitli uygulamalarla daha çok desteklenmesi yönündedir. Anahtar Kelimeler: fizik, lise, öğrenci, metafor, algı