Lise ve üniversite öğrencilerinde sosyal fobi ve sosyal bağlılık ile problemli internet kullanımı ve akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkilerin karşılaştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CUMHUR DEMİRALP
Danışman: Başaran Gençdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada lise ve üniversite öğrencilerinde "sosyal fobi" ve "sosyal bağlılık" ile "problemli internet kullanımı" ve "akıllı telefon bağımlılığı" arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu değişkenlerin birbirleriyle karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Nicel çalışma olan bu araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Hakkâri Üniversitesinde eğitim-öğretim gören üniversite öğrencileri ve Hakkâri merkez ilçesinde eğitim-öğretim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. 269 kişi [(Kadın: 151 (%56.1); Erkek: 118 (%43.9)] lise öğrencisi ve 279 kişi [(Kadın: 184 (%65.9); Erkek: 95 (%34.1)] üniversite öğrencisi olmak üzere toplam 548 katılımcıdan veriler toplanmıştır. Bu araştırmada verilerin toplanma sürecinde kişisel bilgiler veri formu, Liebowitz sosyal fobi ölçeği, sosyal bağlılık ölçeği, problemli internet kullanım ölçeği ve akıllı telefon bağımlılığı ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Lise öğrencilerinde sosyal fobi kaygı boyutu, sosyal fobi kaçınma boyutu ve problemli internet kullanımı arasında pozitif yönde; sosyal bağlılık arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ancak sosyal fobi kaygı boyutu ile akıllı telefon bağımlılığı arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi kaygı ve kaçınma boyutları, problemli internet kullanımı, akıllı telefon bağımlılığı arasında pozitif yönde; sosyal bağlılık arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuçlar: Genel sonuç olarak bu çalışmada lise öğrencilerinde sosyal fobi kaygı düzeyleri arttıkça problemli internet kullanımları artmakta ve sosyal bağlılıkları da zayıflamaktadır. Ayrıca sosyal fobi kaçınma düzeyleri yüksek olanların da sosyal bağlılıkları daha düşük olmaktadır. İnternetle çok fazla zaman geçiren lise öğrencilerinin akıllı telefon bağımlısı olma riski yüksektir. Üniversite öğrencilerinde sosyal fobi kaygı ve kaçınma düzeyleri arttıkça sosyal bağlılıkları azalmaktadır. Dolayısıyla problemli internet kullanımları ve akıllı telefon bağımlılıkları artmaktadır.