Adli psikiyatri hastalarında kabul ve kararlılık terapisi temelli öfke yönetimi eğitiminin öfke ruminasyonları ve dürtüsellik düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE POLAT
Danışman: Sibel Asi Karakaş, Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma adli psikiyatri hastalarında Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli öfke yönetimi eğitiminin öfke ruminasyonları ve dürtüsellik düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, randomize kontrollü çalışma olarak yapılmıştır. Araştırmanın verileri Temmuz 2018- Ocak 2020 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada basit rasgele sayılar tablosu kullanılarak randomizasyon yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini bu şekilde belirlenen 66 erkek (33 deney, 33 kontrol) adli psikiyatri hastası oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 'Kişisel Bilgi Formu', 'Öfkeye İlişkin Derin Düşünme Ölçeği', ve 'Barratt Dürtüsellik Ölçeği' kullanılmıştır. Deney grubundaki hastalara Kabul ve Karalılık Terapisi Temelli Öfke yönetimi eğitimi haftada bir olmak üzere 8 oturum şeklinde uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, yüzdelik dağılım, bağımsız gruplarda t testi, ve bağımlı gruplarda t testi kullanılmıştır. Bulgular: Eğitim öncesi deney grubundaki hastaların öfkeye ilişkin derin düşünme ölçeği toplam puan ortalamasının (53.0±9.0 ) ve dürtüsellik toplam puan ortalamasının (72.7±11.0); kontrol grubundaki hastaların öfkeye ilişkin derin düşünce toplam puan ortalamasının (56.3±9.9) ve dürtüsellik toplam puan ortalamasının (81.2±12.6) olduğu belirlenmiştir. Eğitim sonrası deney grubundaki hastaların kontrol grubuna göre öfkeye ilişkin derin düşünce toplam puanları ve dürtüsellik toplam puanlarının düştüğü ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0. 001). Grup içi karşılaştırmada; deney grubundaki hastaların ön test ve son test puanları arasında öfkeye ilişkin derin düşünce toplam puanı ve tüm alt boyut puanları ile dürtüsellik toplam puanı ve tüm alt boyut puanlarının istatistiksel olarak önemli derecede düştüğü tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç: Adli psikiyatri hastalarına verilen Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli öfke yönetimi eğitiminin, hastaların öfke ruminasyonlarını ve dürtüselliklerini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Alanda çalışan psikiyatri hemşireleri ve adli psikiyatri hemşireleri öfke ruminasyonu ve dürtüselliğe bağlı şiddet olaylarını azaltma ve ya önleme çalışmaları kapsamında bu programdan yararlanabilirler. Anahtar Kelimeler: Adli psikiyatri, adli psikiyatri hemşireliği, dürtüsellik, kabul ve kararlılık terapisi, öfke ruminasyonu