Erzurum il merkezindeki Aile Hekimleri ve Aile Hekimliği uzmanlarının birinci basamakta öncelikli profesyonel mesleki faaliyetlerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGE TANRIAŞIKI
Danışman: Mustafa Bayraktar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç:Günümüzde aile hekimliği uygulamasında aile hekimliği uzmanları, pratisyen aile hekimleri ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanları birinci basamak hizmet sunucuları olarak görev yapmaktadır. Farklı eğitimler sonrası göreve başlayan aile hekimlerinin mesleki faaliyetleri icra ederken öncelik verdikleri uygulamaların araştırılmasına ihtiyaç vardır. Bu çalışmamızda, daha güçlü ve daha etkin birinci basamak hizmet sunumu hedefiyle, Erzurum il merkezinde aktif olarak görev yapan tüm aile hekimliği meslek gruplarının öncelik verdikleri ve yetersiz hissettikleri mesleki faaliyetlerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem:Araştırmamız kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışmamız, COVID-19 pandemisi nedeniyle uzaktan web tabanlı hazırlanmış anket yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya dâhil edilen katılımcıların sosyodemografik özellikleri kaydedilmiştir. "Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği"nde yer alan aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları tarafımızca derlenerek mesleki faaliyetler ile ilgili anket soruları oluşturulmuştur. Öncelikle küçük bir grup katılımcıdan 5'li Likert ölçeğine görehazırlanmış 27 soruluk bu anket sorularını 15 gün arayla cevaplamaları istenerek, anket sorularının güvenirliği araştırılmıştır. Spearman ve Intraclass korelasyon analizlerine göre tutarlı olmayan çalışma soruları çıkarılmış ve nihai anket soruları tüm katılımcılar tarafından cevaplanarak, elde edilen veriler istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Bulgular:Çalışmaya gönüllü katılım göstererek anket sorularını cevaplayan 145 katılımcıdan 47'si aile hekimi, 54'ü aile hekimliği asistanı, 28'i aile hekimliği uzmanı ve 16'sı SAHU'dur. Tüm katılımcıların %53,8'i kadın idi. Katılımcılarınortanca yaşı 30,0 [interquartile range (IQR)=6] yıl, ortanca meslekteki süreleri 3,0(IQR=5,0) yıl olarak tespit edildi.Çalışmamızda tümaile hekimliği meslek gruplarının öncelikli ve yeterli hissedilen faaliyetlerde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Araştırmamızda tüm aile hekimliği meslek gruplarının en çok öncelik verdiği üç mesleki faaliyet çoktan aza doğru sırasıyla;aşı ve bağışıklama hizmeti,aile sağlığı merkezi şartlarında teşhis veya tedavisi yapılamayan hastaları bir üst basamağa yönlendirmek ve 15-49 yaş kadın izlem, ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini sunmak olmuştur. Tüm katılımcıların en az öncelik verdikleri üç mesleki faaliyetler en azdan çoğa doğru sırasıyla; yerinde ölü muayenesi yapmak ve defin ruhsatı vermek, acil sağlık hizmeti sunmak ve kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için ilk altı ay içinde ev ziyaretinde bulunmak veya iletişime geçmek olarak tespit edilmiştir. Tüm grupların kendilerini en yeterli gördükleri üç mesleki faaliyet çoktan aza doğru sırasıyla; aşı ve bağışıklama hizmeti sunmak, kendisine kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına göre izlem ve taramalarını yapmak ve 15-49 yaş kadın izlem, ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini sunmak olarak belirtmişlerdir. Diğer taraftan kendilerini en yetersiz saydıkları mesleki faaliyetler azdan çoğa doğru sırasıyla; yerinde ölü muayenesi yapmak ve defin ruhsatı vermek, tıbbi olarak açıklanamayan semptomların takibini yapmak ve acil sağlık hizmeti sunmak olarak saptanmıştır. Sonuç:Aile hekimliği meslek gruplarında yetersiz hissedilen faaliyetlerin ortaya konulması ile aile hekimliği hizmet sunumunuileriye taşımaya yönelik önemli bir veri elde edilmiştir. Bu doğrultuda aile hekimliği uygulamasında görev alan tüm aile hekimliği meslek gruplarının daha nitelikli ve daha donanımlı olabilmeleri için hizmet içi eğitimler ve asistan eğitim programları ile desteklenmelerineihtiyaç vardır.