Memeli Cinsiyet Hormonlarının Gazalboynuzu (Lotus corniculatus L.) Bitkisinin in Vitro Rejenerasyonu Üzerine Etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pınar UYSAL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kamil Haliloğlu

Eş Danışman: Mustafa Tan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yüksek besleme değerine sahip, şişme yapmayan, çok yıllık, baklagil yem bitkisi olan Lotus corniculatus L. baklagillerdeki transformasyon çalışmaları için model bitki olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı Lotus corniculatus bitkisinin kök meristemlerinin ve kotiledon yapraklarının in vitro rejenerasyonu üzerine memeli cinsiyet hormonlarından 17β-estradiol, estron, progesteron ve testosteronun etkisini belirlemektir. Yapılan çalışmada 4 farklı memeli cinsiyet hormonunun 0, 10-4, 10-5 ve 10-6mM dozları ve bu hormonların ikili kombinasyonları denenmiştir. Yapılan çalışmanın sonucunda denenen tekli hormon doz ve konsantrasyonlarında kotiledon yapraklarının tamamen öldüğü 6B5T, 4T6P, 5T5P, 5T6P ve 6T6P ikili hormon kombinasyonlarında ise çok az bir kısmının rejenere olduğu görülmüştür. Kök meristemleri ile denenen memeli cinsiyet hormonlarının etkileşime girdiği gözlemlenmiştir. Tekli hormon uygulamalarında KSOE, TSOE, EBKSS bakımından en iyi sonucu kontrol grubu vermiş olup bunu 17 β-estraidol'ün 10-5 mM dozu takip etmiştir. EBSS bakımından en iyi hormon grubu estron olup 10-6 mM dozu öne çıkmıştır. KZSOE bakımından en iyi sonucu testosteronun 10-6mM dozu vermiştir. SKOE bakımından17β-estradiolün 10-4 mM dozu öne çıkmıştır. EBKZSS bakımından en iyi hormon grubunun estron olduğu ve bunu progesteronun takip ettiği bulunmuştur. RE bakımından uygulamalar arasındaki farkın önemli olmadığı gözlemlenmiştir. Kök meristemlerinin hormon kombinasyonlarına tepkileri incelendiğinde rejenerasyon kapasitesi üzerine önemli etkisi olan KSOE, EBSS, EBKSS VE TSOE parametreler bakımından genel olarak en iyi karışımın progesteron+estron karışımı olduğu ve bu kombinasyonun en etkili bileşiminin ise 10-6mM progesteron+10-4mM estron olduğu tespit edilmiştir. Bunu sırasıyla10-4 mM progesteron+10-6mM estron ve 10-5mM progesteron+10-4mM estron izlemiştir. Kontrol ise 10-5mM progesteron+10-5mM estron ve 10-5mM progesteron+10-6mM estron kombinasyonları hariç hepsinin gerisinde kalmıştır.