Geleneksel Türk Halk Müziği Eğitiminde Aşıklık Geleneğinin Yer Alma Durumunun İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Uygar ÖNALAN
Danışman: Ülkü Sevim Şen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada âşıklık geleneğinin, Türk halk müziği eğitiminde ne düzeyde yer aldığına ilişkin durum tespiti yapılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda geleneksel Türk halk müziğinin kaynağından alındığı en sade hali ile öğrenilmesi, öğretilmesi, halk kültürü ve müziğinin korunması ile devamlılığı için, âşıklık geleneğine ilişkin görüşlerin müzik eğitimi çerçevesinde incelenmesi planlanmıştır. Yöntem: Yorumlayıcı Sosyal Bilim (YSB) yaklaşımı çerçevesinde yapılan bu çalışmanın verileri; mesleki müzik eğitimi verilen kurumlarda (Konservatuvarlar, Güzel Sanatlar Fakülteleri ve Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalları) görev yapan Türk halk müziği eğitimcisi öğretim üyeleri ile geleneği aktif bir şekilde icra eden âşıklara yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin yorumlanmasında betimsel analiz tekniğine yer verilmiştir. Bulgular: Araştırmada elde edilen verilere göre, öğretim üyelerinin tümünün derslerinde âşıklık geleneğine yer verdikleri, öğretim üyelerinin çoğunluğunun derslerinde büyük oranda, daha az bir bölümünün ise Türk halk müziğinin nazari olarak geniş yer kaplaması vb. durumlardan dolayı derslerinde asgari düzeyde yer verdikleri anlaşılırken; âşıklık geleneğine derslerde yeterli düzeyde yer verilip verilmemesinin büyük oranda dersi işleyen öğretim üyesinin tutumuna bağlı olduğu dile getirilmiştir. Âşıkların görüşlerine göre ise Türk halk müziği eğitiminde âşıklık geleneğine büyük oranda ya hiç ya da yeterince yer verilmediği görüşünün hâkim olduğu görülmektedir. Sonuç: Araştırmanın sonuçlarına göre, öğretim üyeleri, âşıklık geleneğini Türk halk müziğinde önemli bir yapı taşı olarak görürken geleneğin temsilcisi olan âşıklar ise bu geleneğin Türk halk müziğinin kaynağı olduğunu belirtmekle beraber, Türk halk müziği eğitiminde hak ettiği değeri bulmadığını belirtmişlerdir. Mevcut problemlerin giderilmesi bağlamında gerek akademisyenlerin gerekse âşıkların çeşitli çözüm önerileri geliştirme çabası içerisinde oldukları sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Âşıklık geleneği, Türk halk müziği, yorumlayıcı sosyal bilim (YSB), müzik eğitimi