Türkiye'de yabancı portföy yatırımlarının belirleyicileri ve menkul kıymetler piyasasına etkileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Abdulkadir Kaya

Danışman: Turan Öndeş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Finansal küreselleşme ile hız kazanan yabancı sermaye ülkeler için önemli bir finansman aracı ve finansman kaynağı haline gelmiştir. Özellikle 1990'lı yılların başlarında ulusal sermaye piyasalarının hızla liberalleşmesi sermaye faktörlerinin de hareketlenmesine neden olmuştur. Yabancı sermaye türlerinden biri olan yabancı portföy yatırımlarının gelişmekte olan bir ülkeye, yabancı yatırımın borçsuz kredi kaynaklarını sağlaması, sermayenin etkili bir şekilde tahsisini artırması ve yerel sermaye piyasasını etkilemesi gibi faydaları bulunmaktadır. Ayrıca bir ülkenin daha fazla yabancı portföy yatırımı çekmesi, o ülkenin gerek ekonomik altyapısının gerekse mali sektörünün serbest piyasa ekonomisi anlamında sağlam bir altyapıya sahip olduğunu ve uluslararası sermaye akımlarına getirdiği serbestleşmenin de varlığını göstermektedir.Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yüksek değerlere ulaşan yabancı portföy yatırımlarının belirleyicilerini tespit etmek ve bu yatırımların menkul kıymetler piyasasına etkisini ölçmektir. Çalışmada 1998:01-2010:12 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, regresyon, eşbütünleşme ve granger nedensellik sınaması analizleri yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda, yabancı yatırımcıların alış ve satış kararları üzerinde en fazla etkili olan değişkenlerin İMKB 100 endeksi, yabancı yatırımcıların önceki dönem alış ve satış tutarları ve Gayrisafi Yurtiçi Hasıla olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, Yabancı portföy yatırımlarının menkul kıymetler piyasasına etkisinin incelendiği analizlerin sonucuna göre, sözkonusu alış ve satışlar İMKB 30, İMKB 50, İMKB 100 endeksleri, İMKB Piyasa Değeri ve İMKB İşlem Hacmi değişkenlerini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilemektedirler.