Torakotomi vakalarında postoperatif ağrı kontrolü için erektör spina plan blok ile perioperatif IV lidokain infüzyonunun karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBERK KÜÇÜN
Danışman: Elif Oral Ahıskalıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Biz bu çalışmada torakotomi cerrahisi uygulanan hastalarda torakal erektör spina plan bloğu uygulaması ile perioperatif intravasküler lidokain infüzyonunun postoperatif dönemde ağrı skorlarına olan etkisini ve postoperatif opioid tüketimine olan etkisini karşılaştırmayı amaçladık. Materyal ve Metod: Yerel etik kurulu onayı alındıktan sonra Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinde torokotomi cerrahisi uygulancak ASA (American Society of Anesthesiologist) sınıflaması I-III olan, yaşları 18-65 arasında değişen ve çalışmayı kabul eden gönüllü 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar randomize olarak üç farklı gruba ayrıldı. Birinci grup sadece Erektör spina plan bloğu uygulanan ES grup (n=20), ikinci grup sadece intravenöz lidokain infüzyonu uygulanan L grubu (n=20) ve üçüncü grup ise kontrol P grubu (n=20) olacak şekilde oluşturuldu. Anestezi indüksiyonu üç grupta da aynı olacak şekilde verildi. Postoperatif dönemde operasyon bitiminden 30 dakika önce 0.1 mg/kg morfin, 1000 mg paresetamol ve deksketoprofen uygulandı. Postoperatif dönemde parasetamol eşit aralıklarla dört kez tekrarlandı. VAS (vizüel analog skalası) skoru 4 ve üzeri olan hastalara 100 mg tramadol yapıldı. Her grupta da hastalara PCA (Hasta kontröllü analjezi) cihazı yükleme dozu 50 mcg, boluz dozu 20 mcg, bazal infüzyon dozu 20 mcg ve kilitli kalma süresi 20 dakika olacak şekilde ayarlandı ve takıldı. Post-anestezik uyanma ünitesinde (PACU) postoperatif dönemde 1-2-4-8-12-24 ve saatlerde istirahatte ve öksürüklü VAS skorları not edildi. Postoperatif dönemde 0-4, 4-8, 8-12, 12-24 saat aralıklarında tüketilen toplam opioid miktarı not edildi. 24. saat sonunda tüketilen toplam opioid miktarı hesaplandı. Peroperatif dönemde remifentanil tüketim miktarları not edildi. Bulgular: Gruplar arasında yaş, kilo, boy ve BMI, cinsiyet, operasyon tipi ve süresi, anestezi süresi, ASA sınıflaması, torakotomi prosedürü, cilt insizyon uzunluğu, kot retraksiyon süresi ve uzunluğu açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Gruplar arasında postoperatif opioid tüketimi açısından istatistiksel olarak 4-8 saat ve 8-12 saat dilimleri arasında anlamlı fark gözlenmezken; 0-4 saat diliminde Grup ES ve Grup L gruplarının Grup P' ye üstün olduğu görülmüştür; 12-24 saat diliminde Grup ES ve Grup L, Grup P ile karşılaştırıldığında opioid tüketimi istatistiksel olarak anlamlı düşük bulundu (p 0,05). Ek analjezi gereksinimi açısından gruplar arasında yapılan karşılaştırmada gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark ortaya çıktı (p<0,05). Ek analjezi gereksinimi Grup ES ve Grup L' de kontrol grubuna kıyasla daha az olduğu görüldü. İstirahat VAS skorları kıyaslandığında; PACU, 1.saat, 2.saat ve 4. Saat VAS skorları arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05). 8.saat, 12.saat ve 24.saat VAS istirahat değerlendirmeleri açısından ise her üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p<0.05). Ancak tüm zaman dilimlerindeki istirahat VAS skorları kıyaslandığında hem Grup ES hem de Grup L' deki skorlar Grup P'ye kıyasla daha düşük bulunmuştur. Dinamik VAS verileri karşılaştırıldığında; PACU'da, 1.saat ve 2.saat değerlendirmelerinde istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Hem Grup ES, hem Grup L; Grup P ile kıyaslnadığından üstün bulunmuştur. Sonuç: Sonuç olarak hem torasik ESP bloğu yöntemi hem de i.v. lidokain infüzyon yöntemi torakotomi uygulanacak hastalarda etkili analjezik yöntem olabileceğini, postoperative dönemde ek analjezik ihtiyacını ve opioid tüketim miktarını azalttığını, bunlarla birlikte erken postoperatif dönemde istirahatte ve aktivitede VAS skorlarını tolere edilebilir düzeylere getirebildiğini gördük. Bu veriler ışığında i.v. lidokain infüzyonu ve ESP bloğunun torakotomi cerrahilerinde intraoperatif ve postoperatif analjezi amacıyla kullanılabileceğini düşünmekteyiz ancak bu iki tekniğin analjezik açıdan birbirine herhangi bir üstünlüğü olduğunu gösteremedik.