DATURA INNOXIA Mill. TOHUM EKSTRAKTLARININ ANTİOKSİDAN AKTİVİTELERİ VE DİYABET ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Elif GÜNEY
Danışman: Ökkeş Atıcı
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Datura innoxia Mill. (ebuzambak) tohumlarından elde edilen farklı polaritedeki ekstraktların streptozotosin (STZ) ile deneysel diyabet oluşturulan Wistar albino cinsi ratlarda Tip-I diyabet üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Yöntem: Çalışma amacı doğrultusunda, bitki tohumlarından sırayla hekzan, etil asetat, metanol, bütanol ve saf su ekstraktları elde edildi ve sonra ekstraktların toplam fenolik ve flavanoid madde içerikleri belirlendi. Daha sonra aynı ekstraktların 75, 125 ve 250 µg dozlarının ABTS.+, DPPH• ve süperoksit anyonu (O2.-) radikali (SAR) giderme aktiviteleri; demir (III) indirgeme (FRAP) ve Ferrik Tiyosiyanat (FTC) yöntemi ile total antioksidan kapasiteleri (TAC) belirlenmiştir. Diyabet çalışmasında, metanolik, bütanolik ve su ekstraktlarının STZ ile deneysel diyabet oluşturulan ratlarda anti-hiperglisemik etkileri insülin ile karşılaştırılmalı olarak değerlendirildi. Deneysel diyabet, intraperitonal (İ.P.) olarak 55 mg/kg STZ enjeksiyonu ile oluşturuldu. Çalışılan 3 tohum ekstraktı (50, 100, 200, 400, 800, 120 mg/mL) ratlara gastrik gavaj yolu ile verildi ve kan glukoz düzeyleri deney süresince kaydedildi. Bulgular: Bulgulara göre, D. innoxia tohumlarından elde edilen ekstraktlar arasında fenolik ve flavanoid madde içeriği bakımında en düşük hekzan ekstraktı olurken, en yüksek su ekstraktı olmuştur. İlave olarak özellikle metanolik, bütanolik ve su ekstraktlarının total antioksidan kapasiteleri ve ABTS.+, DPPH• ve SAR'u temizleme aktivitelerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Diyabet grubundaki (kontrol) bireylerin çoğu çalışmayı tamamlayamazken, çalışılan üç bitki ekstraktı uygulanan ratlar çalışmayı önemli oranda tamamlayabildi. STZ ile deneysel Tip-I diyabet oluşturulan ratlarda tohum ekstraktlarından özellikle metanolik ekstraktın 50 mg/mL dozunun insülin gurubu ile karşılaştırıldığında anlamlı etkisi belirlenmiştir. Sonuç: Datura innoxia tohumlarından elde edilen metanolik, bütanolik ve su ekstraktlarının güçlü antioksidantif özelliklere sahip olduğu ve özellikle metanolik ekstraktın STZ ile diyabet oluşturulan ratlarda hiperglisemik etkileri yatıştırabildiği bu çalışma ile ortaya konmuştur