Kars yöresi Türk halk müziği ezgilerinin müzikal analizi ve müzik eğitiminde kullanılabilirliği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞERMİN ULUMAN

Danışman: Murat Kamil İnanıcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada Kars yöresi Türk halk müziği ezgilerinin müzikal açıdan incelenmesi ve incelenen bu eserlerin müzik eğitiminde kullanılabilirlik durumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Döküman incelemesi sonucunda Kars yöresi Türk halk müziği ezgilerinin belirlenmesine yönelik TRT repertuarında ve Kültür Bakanlığı kaynaklarında bulunan Kars yöresine ait eserler araştırmacı tarafından tespit edilmiştir. Tespit edilen sözlü ve sözsüz eserler müzikal açıdan incelenmiştir. Araştırmanın ikinci boyutunda ise incelenen eserlerin müzik eğitiminde kullanılabilirliğini belirlemek amacıyla alan uzmanlarına yönelik araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu uygulanmıştır. Bulgular: Kars yöresine ait 48 adet sözsüz, 118 adet ise sözlü olmak üzere toplam 166 kayıtlı eser olduğu; eserlerin müzikal analizi sonucu eserler içerisinde kullanılan 13 farklı Türk müziği makam dizisinin kullanıldığı, 6 farklı Türk halk müziği ayak dizisinin kullanıldığı, eserlerde 17 farklı ölçü biriminin kullanıldığı, bu birimlerin 2/4, 3/4, 4/4, 6/4, 7/4, 3/8, 5/8, 6/8, 7/8, 8/8, 9/8, 10/8, 12/8, 18/8, 20/8, 21/8 olduğuna ilişkin bulgular elde edilmiştir. Sonuç : Kars yöresine ait sözsüz eserlerin çalgı eğitiminde kullanılabilirliğine ilişkin ortaokul düzeyinde yararlanma açısından eserlerin tümünün basit düzeyde kullanılabilirliğe uygun olmadığı, orta ve ileri düzeyde kullanılabilirliğe uygun olduğu; genel lise, güzel sanatlar lisesi ve lisans düzeyi açısından basit, orta ve ileri düzeyde kullanılabilirliğe uygun olduğu; sözlü eserlerin ses eğitiminde kullanılabilirliğini ilişkin ortaokul düzeyinde yararlanma açısından uygun olmadığı, genel lise eğitimi düzeyinde basit düzeyde yararlanma açısından uygun olmadığı, orta ve ileri düzeyde kullanılabilirliğe uygun olduğu; güzel sanatlar lisesi ve lisans düzeyi açısından basit, orta ve ileri düzeyde kullanılabilirliğe uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk halk müziği, Kars yöresi, müzikal analiz, müzik eğitimi.