Kişniş (Coriandrum sativum L.), dereotu (Anethum graveolens L.) ve semizotunun (Portulaca oleracea L.) antimikrobiyal ve antioksidan özellikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYRA TAŞ
Danışman: Ahmet Erdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Kişniş (Coriandrum sativum L.), Dereotu (Anethum graveolens L.) ve Semizotu (Portulaca oleracea L.) bitkilerinin 1:1 etanol:su (v/v), 1:1 metanol:su (v/v) ve su kullanılarak elde edilen ekstraktlarının bazı patojen mikroorganizmalar üzerindeki antimikrobiyal etki ile antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Antimikrobiyal aktivite analizinde kuyu difüzyon metodu kullanımış, test mikroorganizmaları olarak da Escherichia coli O157:H7, Salmonella enterica subsp. enterica serovar Typhimurium ATCC 14028, Staphylococcus aureus ATCC 25923 bakterileri ve Aspergillus niger küfü seçilmiştir. Ekstraktların konsantrasyonu 120 mg/ mL olarak belirlenmiştir. Antioksidan aktivitenin belirlenmesi amacıyla DPPH• radikal giderme yöntemi kullanılmıştır. Standart antioksidan olarak BHA ve Trolox kullanılarak ekstraklar antioksidan aktivite açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Antimikrobiyal aktivite analizinde kişniş ve dereotu bitkilerinin etanol:su ve metanol:su ekstraktları, semizotu bitkisinin ise tüm ekstraktları sadece S. aureus bakterisi üzerine antimikrobiyal etki göstermiştir. En yüksek antimikrobiyal aktivitenin semizotu etanol:su ekstraktının (14,86±4,45 mm) gösterdiği, en düşük aktivitenyi ise semizotu metanol:su ekstraktının (10,22±3,29 mm) gösterdiği tespit edilmiştir. DPPH• radikal giderme aktivitesi analizinde IC50 değerleri Trolox, BHA, semizotu, dereotu ve kişniş için sırasıyla 41,63±0,30 µg/mL, 154,15±7,60 µg/mL, 525,99±82,50 µg/mL, 683,45±430,20 µg/mL, 903,33±650,71 µg/mL olarak belirlenmiştir. Test edilen bitkiler arasından semizotunun en yüksek antioksidan aktiviteye, kişnişin ise en düşük antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Yapılan çalışmada elde edilen sonuçların önceki çalışmaların sonuçlarına benzer olduğu gözlenmiştir. Elde edilen veriler dahilin de semizotu bitkisinin en yüksek antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kişniş (Coriandrum sativum L.), Dereotu (Anethum graveolens L.), Semizotu (Portulaca oleracea L.), antimikrobiyal aktivite, antioksidan aktivite