Polifarmasi hastalarında ilaç uyumunun bilişsel fonksiyonlar ile ilişkisinin saat çizim testiyle değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAHA ŞEKER

Danışman: Mustafa BAYRAKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Koruyucu hekimliğin bir gereği olarak aile hekimi, kendisine başvuran hastaların doğru ilacı, uygun doz ve miktarda kullanımını, ilaç etkileşimlerini gözeterek, ilaç uyumu değerlendirmesi yapabilen hekimdir. Özellikle polifarmasili hastaların bilişsel düzeyini hızlı ve pratik bir yöntemle araştırarak, ilaç uyumu açısından sorgulaması, yanlış ve uygunsuz ilaç kullanımı, yan etki ve komplikasyon gelişiminin önlenmesi açısından oldukça önemlidir. Bu bağlamda, biz bu çalışmamızda polifarmasili hastaların ilaç uyum durumlarıyla bilişsel düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık. Yöntem: Erzurum Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalına bağlı faaliyet gösteren Saltuklu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 148 gönüllü katılımcıya, sosyodemografik özelliklerini sorgulayan anket formu, İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) ve saat çizim testleri olan Shulman ile Manos ve Wu testleri, yüz yüze yöntemle uygulandı. Bulgular: Katılımcıların %66,9'u (n=99) erkek, %33,1'i (n=49) kadın; ortalama yaşları 65,19 ± 8,21 yıldı. Hastaların ortalama kronik hastalık sayısı 2,82 ± 1,77 ve kullandıkları ortalama ilaç sayısı 5,99 ± 1,13'tü. İUBÖ ölçeğine verilen cevapların ortalama toplam puanı 23,07 ± 2,25'ti. Katılımcıların eğitim durumlarına göre ölçekteki "bir dozu atlamaya karar veririm" sorusunda, yüksek lisans/doktora yapan katılımcıların ortalama puanı diğer katılımcılardan anlamlı yüksekti (p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda İUBÖ ortalama toplam puanına göre katılımcıların ilaç kullanımına olan uyumunun çok iyi olduğu; bilişsel fonksiyonlarının Manos ve Wu puanlama yöntemine göre orta-iyi, Shulman puanlama yöntemine göre iyi seviyede olduğu saptanmıştır. Ancak, katılımcıların bilişsel fonksiyon düzeyiyle ilaç kullanımına uyum durumu arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı tespit edildi. Anahtar Kelimeler: Bilişsel fonksiyon, ilaç uyumu, polifarmasi, saat testi.