Diyetsel yağ manipülasyonu ile oluşturulan obezitenin bir sonraki nesil üzerinde etkilerinin incelenmesi: Zebra balığı modellemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanobilim ve Nanomühendislik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEDİNE TÜRKOĞLU
Danışman: Saltuk Buğrahan Ceyhun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite, Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre önlenebilir ölüm nedenlerinin en başında gelen ikinci sağlık sorunudur. Obezite komplikasyonun tetikleyicisi olabilmektedir. Bu durum gelecek nesiller için daha da fazla sorun teşkil etmektedir. Amaç obezitenin moleküler ve bilişsel yolaklarını araştırmaktır. Yöntem: Bu tez çalışmasında iki farklı diyetlerle (yüksek yağlı (YY), yüksek karbonhidratlı (YK)) beslenen zebra balıklarında diyete bağlı obezite oluşturuldu. Obez zebra balıklarında anksiyete benzeri davranışlar, beyinde meydana gelen deformasyonlar, iştah ve lipit/karbonhidrat metabolizmasında görevli çeşitli genlerin gen ekspresyon seviyeleri incelenmiştir. Ayrıca obez balıklardan alınan yavrularda, obezitenin bir sonraki nesil üzerindeki etkileri davranışsal ve moleküle düzeyde incelenmiştir. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre, YK diyetle beslenen balıklarda beden kitle indeksinin (BMI) YY diyetle beslenen balıklara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Obez zebra balıklarında YK diyetin anksiyolitik, YY diyetin ise anksiyojenik bir etki gösterdiği gözlenmiştir. Ayrıca beyin örneklerinden edilen immünohistokimyasal ve histopatoloji sonuçlarına göre YY diyetin daha fazla hasara neden olduğu tespit edilmiştir. İştah ve lipit/karbonhidrat metabolizmasında görevli çeşitli genlerin gen ekspresyon seviyelerinde diyet grupları arasında önemli farlılıklar tespit edilmiştir. Yeni nesil analiz sonuçlarına göre, YY diyetin yavrularının vücutlarında önemli derecede yüksek yağ damlacıkları tespit edilmiştir. Larvalarda yapılan davranış testine göre YY diyetin yavrularında hareketin düştüğü, kalp atım ritminin önemli ölçüde değişmediği görülmüştür. Ayrıca kan akışının her iki diyetin larvalarında, kontrol grubuna göre önemli düzeyde düştüğü tespit edilmiştir. Larvalardaki gen ekspresyon seviyelerinin ebeveynlerininkine benzer olduğu saptanmıştır. Sonuç: Sonuç olarak beslenme profilinde yapılan değişiklikler; hem ebeveynin hem de yavrunun, obezitede önemli gen bölgelerinin ekspresyonunda farklılıklara sebep olmuş, bununla birlikte morfolojik, fizyolojik ve nöral parametrelerde bozulmalara neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Obezite, yüksek yağlı diyet, yüksek karbonhidratlı diyet, iştah genleri, zebra balığı, davranış değişikliği, gen ekspresyonu