SINIF ÖĞRETMENLERİNİN SINIF YÖNETİM BECERİLERİ İLE İŞE YABANCILAŞMA DÜZEYLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE YÖNELİK TUTUMLARININ ARACILIK ROLÜ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİM TUGAY
Danışman: Ahmet Ayık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile işe yabancılaşma düzeyleri arasındaki ilişkide öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının aracılık rolünü ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili merkez ilçelerinde (Aziziye, Palandöken ve Yakutiye) görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada "tabakalı örnekleme" ve kolay örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda 365 gönüllü öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sınıf Yönetimi Becerileri Ölçeği, İşe Yabancılaşma Ölçeği ve Öğretmenlerin Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS ve AMOS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin çok yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Sınıf yönetimi becerileri ölçeğinin alt boyutları ele alındığında en yüksek ortalama "liderlik ve iletişim" boyutunda, en düşük ortalama ise "planlama" alt boyutunda elde edilmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerinin çok düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının yüksek seviyede olduğu görülmüştür. Öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum ölçeğinin alt boyutları ele alındığında en yüksek ortalama "mesleki gelişime açıklık" boyutunda, en düşük ortalama ise "ilgisizlik" alt boyutunda elde edilmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile cinsiyet ve eğitim durumu değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Araştırmada öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ile cinsiyet, mesleki kıdem ve eğitim durumu değişkenleri arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile mesleki kıdem değişkeni arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile işe yabancılaşma düzeyleri arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki, sınıf yönetimi becerileri ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki, öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ile öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum düzeyleri arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumun, sınıf yönetimi becerileri ile işe yabancılaşma arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar: Sınıf öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerilerinin hem doğrudan hem de öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum vasıtasıyla dolaylı olarak öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeylerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: sınıf yönetimi, işe yabancılaşma, mesleki tutum