Üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ile doğum sırası arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF KURAN
Danışman: Arzu Gülbahçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul ve psikolojik sağlamlık düzeyleri ile doğum sırası arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Üniversitede öğrenim gören bireylerin kendini kabul ve psikolojik sağlamlıklarının doğum sırası ile ilişkisini belirlemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Erzurum Atatürk Üniversitesi'nde öğrenim gören 620 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri(PSDE)", "Koşulsuz Kendini Kabul Ölçeği (KKKÖ)", " Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ-28)" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.Veri analizinden kayıp veri ve uç değerler çıkarıldıktan sonra t testi, ANOVA, Kruskal Wallis-H Testi, Ki-kare testi ve Çoklu Regresyon Analizi uygulanmıştır. Bulgular: Koşulsuz kendini kabul ile psikolojik sağlamlık, büyük ve küçük çocuk psikolojik doğum sırası arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Ayrıca psikolojik sağlamlık ile büyük ve küçük çocuk psikolojik doğum sırası arasında pozitif ilişki, tek ve ortanca çocuk arasında negatif ilişki bulunmuştur. Gerçek doğum sırası ile psikolojik doğum sırası arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Aynı zamanda psikolojik doğum sırasının koşulsuz kendini kabul ve psikolojik sağlamlık düzeyini anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Araştırma bulgularında üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul düzeyleri fakülteye ve anne eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeyleri fakülteye ve gerçek doğum sırasına göre anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Anne eğitim düzeyi, büyüdüğü ve yaşadığı yer değişkenlerinin psikolojik doğum sırası üzerinde; fakülte değişkeninin büyük, ortanca ve tek çocuk psikolojik doğum sırası üzerinde; cinsiyet değişkeninin ise büyük çocuk psikolojik doğum sırası üzerinde anlamlı farklılaşma oluşturduğu bulunmuştur. Sonuçlar: Araştırma sonuçları üniversite öğrencilerinin koşulsuz kendini kabul düzeyi, psikolojik sağlamlık ve psikolojik doğum sırasının birbirleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte psikolojik doğum sırasının koşulsuz kendini kabul ve psikolojik sağlamlığın anlamlı yordayıcısı olduğu sonucunda ulaşılmıştır. Gerçek doğum sırası en büyük ve ortanca çocuğun kendilerini büyük çocuk psikolojik doğum sırasında algılama oranı, en küçük ve tek çocuk olanlara göre daha yüksektir. Gerçek doğum sırası en küçük ve tek çocuk olanların kendilerini küçük çocuk psikolojik doğum sırasında algılama oranları en büyük ve ortanca çocuğa göre daha yüksektir. Bu sonuçlardan hareketle önleyici ve rehabilite etmeye yönelik çalışmalarda bu değişkenlerin göz önünde bulundurulmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: psikolojik doğum sırası, kendini kabul, psikolojik sağlamlık.