Türkiye'de Aşiret-Siyaset İlişkisi: 1923-1973

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ahmet İlyas

Danışman: Erdal Aydoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Türkiye'nin sosyo-politik bir panaroması olan aşiret siyaset ilişkisi üzerine inşa edilmiştir. Çalışmanın önemli bir bölümü aşiret yapılanması ve bu yapılanmanın politik konsülü içerisinde hazırlanmış olup sonuçları ve detayları politik çerçeve unsurlarına göre hazırlanmıştır. Toplum mekanizması öncülüğünde hazırlanan ve bu mekanizmanın geçmişten günümüze kadarki dönüşümlerinden hareketle Osmanlı Devleti ve onun halefi olan Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet pratiği içerisindeki yeri de çalışmanın teması içerisinde verilmiştir. Osmanlı Devleti'nin aşiretlere yönelik politikası ile onlarla olan ilişkilerinden bahisle, aşiretlerin Milli Mücadele'deki yeri zımnen olsa bu çalışmada ele alınmıştır. Çalışmamızın ana pratiğinde ve sonucunda Kemalist yönetiminin aşiret sistemini ortadan kaldırmak ve anayasal düzen sağlanması ile ülke huzurunun tesis edilmesi için yapılan müdahaleler, çıkarılan iskân kanunları ve bilhassa hazırlanan raporlar kayda değerdir. Diğer taraftan en azından aşiret düzenini kontrol etmek için kurulmuş olan müfettişlik raporları da bu çalışmanın politiği içerisinde hazırlandı. Çalışmanın son bölümünde ise aşiret siyaset ilişkisinin siyaset sosyoloji ekseninde ele alınarak hazırlanmış olan anketlere değinilmiştir. Eldeki bulgulara göre anketlerin SPSS programıyla dökümüne ulaşılmış, bu dökümler sosyal ve nitel gözlem yoluyla değerlendirilmiştir. Çalışmada dikkat çeken önemli bir hususta, aşiret reisleriyle yapılmış olan yüz yüze görüşmelerdir. Bu görüşmelerde aşiret siyaset denkleminin aktörlerinden olan aşiret reislerinin konuya bakış açısı ve hatıralarına da değinilerek, doğu bölgeleri için demokrasi ve politik durum hakkındaki çözümlemeler üzerinde durulmuştur.