FARKLI TAKVİYELERLE GÜÇLENDİRİLMİŞ BAKIR ESASLI KOMPOZİTLERİN TOZ METALURJİSİ YÖNTEMİ İLE ÜRETİMİ VE ANALİZLERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE İSPİRLİOĞLU KARA
Danışman: Sinan Sezek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hibrit kompozitler, Cu ana matris tozlarına ağırlıkça farklı oranlarda B, B4C, Gr ve CNT takviyeleri ile toz metalürjisi üretim yöntemi ile üretilmiştir. Alternatif hibrit kompozitlerin üretilmesi ile mekanik, tribolojik ve korozyon özelliklerinin iyileştirilerek endüstriyel uygulama alanlarının genişletilmesi hedeflenmektedir. Yöntem: Bu çalışma toz metalürjisi üretim yöntemi ile tartım, karışım, presleme ve sinterleme olmak üzere dört aşamada gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Sertlik sonuçları artan sinterleme sıcaklığı ve azalan takviye partikül boyutu ile artmış ve aşınma testlerinde de benzer sonuçlar elde edilmiştir. En yüksek sertlik sonucu 850 °C'de 142 HV ile sinterlenen Cu-Cr-4B hibrit kompozitte elde edilmiştir. Cu-Cr-4B numunesinde saf Cu numunesine göre %76,25 oranında daha yüksek bir değere ulaşılmıştır. Hibrit kompozitlerin aşınma direncinin de artan sinterleme sıcaklığı ile arttığı gözlemlenmiştir. Korozyon testlerinde, grafit takviyesi ile korozyon direnci saf bakıra kıyasla artmıştır. Kompozitin korozyon direnci B/B4C takviye oranı arttıkça (%3'e kadar) artmış ve optimum değer Cu-Cr-3B'de elde edilmiştir. Bununla birlikte, kompozitin korozyon direnci CNT takviyesi ile saf Cu'ya göre düşmüştür. Sonuç: Cr, B, B4C, Gr takviyelerinin mekanik, tribolojik ve korozyon özelliklerini olumlu yönde etkilediği, CNT içeriğinin ise mekanik ve tribolojik özellikleri iyileştirdiği ve korozyon direncini azalttığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Toz metalürjisi, Hibrit Kompozit, Bakır, Bor, Grafit, Karbon nanotüp