Fazla kilolu ve obez bireylerde trigliserid/glukoz indeksi ve kardiyometabolik indeks ile kardiyovasküler risk düzeyi ve fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERTUĞRUL ÇORUH
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Fazla kiloluk ve obezite, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından sağlığı bozacak ölçüde vücutta anormal veya aşırı yağ birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Fazla kilo ve obeziteyi değerlendirmenin en ucuz ve kolay yolu antropometrik ölçümlerdir. Son zamanlarda bu antropometrik ölçüm değerlerini de içeren insülin direnci (İD), diyabet ve kardiyovasküler hastalık (KVH) gelişim riskini değerlendiren yeni parametreler ortaya konmuştur. Trigliserit ve açlık glukozunu kullanarak hesaplama yapan trigliserit glukoz (TyG) indeksi, Trigliserit/HDL ve bel çevresi/boy uzunluğu (BBO) gibi antropometrik bir değeri de formülünde bulunduran kardiyometabolik indeks (KMİ) bu yeni parametrelerden bazılarıdır. Çalışmamızda amacımız İD ve diyabet gelişme riski ön görücüsü olan TyG indeksi ve KMİ ile KVH risk hesaplamasında kullanılan Systematic Coronary Risk Evaluation (SCORE) ölçeği arasında bir ilişki olup olmadığının araştırılmasıdır. Yöntem: Araştırmamız Ekim 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde (EASM) yapılmıştır. Çalışmaya EASM'ye başvuran 151 kişi katılmış ve veriler yüz yüze elde edilen sosyodemografik ve klinik bilgiler ile antropometrik ölçümler ve kişilerin laboratuvar sonuçlarından oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak kendi oluşturduğumuz veri toplama formu, SCORE Türkiye Kartı ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ Kısa) kullanılmıştır. Ayrıca her katılımcının TyG indeks puanı ve KMİ puanı hesaplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p 0,05). Sonuç: Çalışmamızda İD ve diyabet ön görücüsü iki farklı indeksin hem birbirleri ile hem de KVH risk göstergesi olan SCORE ölçek puanı ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Birinci basamak sağlık hizmetlerini sunan aile hekimleri arasında mevcut indekslerin kullanımının yaygınlaştırılması koruyucu sağlık hizmetleri açısından büyük avantaj sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Obezite, insülin direnci, TyG indeksi, kardiyometabolik indeks, SCORE