Major depresif bozukluk hastalarında işlevselliğin, çocukluk çağı travmalarının, ruminasyonun, işlevsel olmayan tutumların, umutsuzluğun ve nörotisizmin ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Öznur ARSLAN
Danışman: Esat Fahri Aydın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Major depresif bozukluk tanılı hastalar ve sağlıklı gönüllüler arasında çocukluk çağı travması, ruminasyon, işlevsel olmayan tutumlar, nörotisizm ve umutsuzluk özellikleri açısından fark olup olmadığını saptamak, majör depresif bozukluk hastalarında çocukluk çağı travmalarının, ruminasyon, işlevsel olmayan tutumlar, nörotisizm ve umutsuzluk üzerinde etkisi olup olmadığını araştırmak ve çocukluk çağı travmalarının, ruminasyonun, işlevsel olmayan tutumların, nörotisizmin ve umutsuzluğun majör depresif bozukluk hastalarındaki işlevsellikte bozulma üzerine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: 83 major depresif bozukluk hastası ve yaş, eğitim, cinsiyet olarak eşitlenen 83 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar; sosyodemografik ve klinik faktörler, işlevsellik, çocukluk çağı travmaları, işlevsel olmayan tutumlar, ruminatif düşünce, nörotisizm, umutsuzluk yönüyle incelenmiştir. Bulgular: Hasta grubunda bütün çocukluk çağı travma türleri ve toplam puanı, işlevsel olmayan tutumlar, ruminasyon, umutsuzluk ve nörotisizm puanları kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Hasta grubundaki işlevsellikte bozulma bütün toplam puan ve alt ölçek puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla bulundu. Duygusal istismar ile işlevsel olmayan tutumlar, nörotisizm, ruminasyonun saplantılı düşünce alt boyutu ve ruminasyon toplam skoru arasında anlamlı korelasyon saptandı. Duygusal istismar ve duygusal ihmal umutsuzluk ile anlamlı düzeyde korele bulundu. Duygusal istismar, Sheehan Yeti Yitimi Ölçeği (SYYÖ) aile yaşamı işlevsellik puanı ile anlamlı şekilde korele bulundu. İşlevsel olmayan tutumlar ile Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ) genel işlevsellik puanları, mesleki işlevsellik, boş zaman etkinlikleri alt ölçek puanları arasında anlamlı korelasyon bulundu. Nörotisizm ile KİDÖ özerklik puanı arasında anlamlı korelasyon saptandı. Ruminasyon toplam skor ve ruminasyon saplantılı düşünce alt boyutu ile KİDÖ mali konular hariç diğer işlevsellik puanları arasında korelasyon bulundu. Ruminasyon derin düşünce alt boyutu ile mali konular, kişiler arası ilişkiler, boş zaman uğraşıları hariç tüm işlevsellik ölçek puanları arasında anlamlı korelasyon saptandı. Umutsuzluk skorları ile hasta tarafından değerlendirilen SYYÖ toplam puan ve tüm alt ölçek puanları arasında anlamlı korelasyon saptandı. Sonuç: Major depresif bozuklukta klinik remisyon sağlanmasının yanında, günlük hayattaki işlevselliğin korunması da oldukça önemlidir. Hastaların işlevselliğini olumsuz yönde etkileyebilecek faktörlerin tespit edilerek psikoterapötik yaklaşımlar ile müdahalede bulunmak önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır. Elde ettiğimiz veriler düşünüldüğünde MDB hastalarında çocukluk çağı travmalarıyla ilgili faktörlerin, işlevsel olmayan tutumların, ruminasyonun, umutsuzluğun, nörotisizmin işlevsellikle ilgili müdahalerde önemli olabileceği akılda tutulmalıdır.